İsveçin Patent və Bazar Məhkəməsi Google-a qarşı açılmış iri antinhisar işi üzrə qərarını elan edib. Məhkəmə texnologiya nəhəngini qiymət müqayisəsi xidməti PriceRunner-in sahibi olan Klarna şirkətinə təxminən 2 milyard ABŞ dolları məbləğində kompensasiya ödəməyə məcbur edib.
Məhkəmə belə nəticəyə gəlib ki, Google uzun illər ərzində axtarış sistemində öz alış-veriş xidmətinə üstünlük verərək rəqib platformaların nəticələrini aşağı sıralarda göstərib və bununla bazarda dominant mövqeyindən sui-istifadə edib.
PriceRunner ilkin olaraq təxminən 8,2 milyard dollar təzminat tələb etsə də, məhkəmə iddianı qismən təmin edib. Bununla belə, qəbul edilən qərar İsveçin antinhisar hüququ tarixində ən böyük kompensasiya qərarı hesab olunur.
İddianın səbəbi və Google üçün mümkün nəticələr
Klarna nümayəndələrinin sözlərinə görə, müəyyən edilən kompensasiya məbləği Google-un tətbiq etdiyi diskriminasiya xarakterli axtarış alqoritmləri nəticəsində PriceRunner-in itirdiyi gəlirləri qismən əhatə edir. Şirkət hesab edir ki, bu praktika həm rəqabətə zərbə vurub, həm də istehlakçılar üçün seçim imkanlarını məhdudlaşdırıb.
Məhkəmə qərarı Avropa İttifaqında daha əvvəl qəbul edilmiş antinhisar qərarlarına əsaslanır.
- Avropa konteksti: İş Avropa Komissiyasının 2017-ci ildə Google-u alış-veriş xidmətinə üstünlük verdiyi üçün 2,4 milyard avro cərimələməsi ilə bağlı qərarına söykənir. 2024-cü ildə Aİ-nin ali məhkəməsi həmin qərarı qüvvədə saxlayıb və bu da Avropa şirkətlərinə əlavə olaraq zərərin ödənilməsi ilə bağlı iddia qaldırmaq hüququ verib.
- Google-un mövqeyi: Şirkət məhkəmə qərarı ilə razı olmadığını bildirib və apellyasiya şikayəti verməyə hazırlaşdığını açıqlayıb. Google qeyd edir ki, 2017-ci ildən sonra tətbiq etdiyi dəyişikliklər Avropada fəaliyyət göstərən 1500-dən çox qiymət müqayisəsi xidmətinə bərabər imkanlar yaradıb.
- Digər məhkəmə prosesləri: İsveçdə qəbul edilən qərar Google-a qarşı Avropada davam edən hüquqi proseslərin yalnız bir hissəsidir. Son illərdə Almaniyada da oxşar iddialar üzrə şirkətə yüz milyonlarla avro kompensasiya ödəməsi barədə qərarlar çıxarılıb və digər ölkələrdə analoji məhkəmə çəkişmələri davam edir.
Qərarın qüvvəyə minməsi ilə bağlı yekun nöqtə hələ qoyulmayıb. Google-un apellyasiya şikayəti verməsi gözlənilir və işin növbəti mərhələdə daha yüksək instansiyada davam etdirilməsi istisna olunmur.
