Qurban Bayramı – İslam dünyasının ən müqəddəs və önəmli bayramlarından biridir. Bu gün müsəlmanlar peyğəmbər İbrahimin (ə) itaətkarlığını yad edərək qurban kəsir, həmçinin böyük Həcc mərasimi də bu gün tamamlanır. 2025-ci ildə Qurban Bayramı iyunun 6-da qeyd olunacaq.
Bayramın tarixi – 2025-ci ildə nə vaxt olacaq?
Qurban Bayramı hicri təqviminin Zilhiccə ayının 10-cu günü qeyd olunur. Bu tarix miladi təqvimdə hər il 10-11 gün geriyə çəkilir.
2025-ci ildə Qurban Bayramı iyunun 6-na təsadüf edir, lakin bayram axşam namazından sonra başlayaraq iyunun 5-də günbatanı ilə daxil olur.
Qurban Bayramının mənası
Ərəb dilində bu bayram “İd əl-Əzha” adlanır və “qurban vermə bayramı” deməkdir. Bayramın əsas məqsədi müsəlmanların Allaha itaətini və sədaqətini göstərməkdir.
Qurani-Kərimdəki rəvayətə görə, İbrahim peyğəmbər Allahın əmrini yerinə yetirmək üçün oğlu İsmayılı qurban verməyə hazır idi. Ancaq Allah bu itaətkarlığın qarşılığında qurbanı qoçla əvəz etdi. O gündən bu günə müsəlmanlar bu hadisəni simvolizə edərək qurbanlıq heyvan kəsirlər.
Həcc – İslamın əsas sütunlarından biri
Qurban Bayramı eyni zamanda Həcc ziyarətinin tamamlanmasını da simvolizə edir. Həcc İslamın beş əsas sütunundan biridir və hər bir yetkin və imkanı olan müsəlman həyatında bir dəfə bu ibadəti yerinə yetirməlidir.
Həcc yalnız hicri təqvimi ilə müəyyən edilən Zilhiccə ayında və yalnız Məkkədə icra olunur. Həcc zamanı müsəlmanlar bir neçə mərhələni keçirlər:
- İxram (niyyət və təmizlik halı)
- Təvaf (Kəbə ətrafında yeddi dəfə dolanma)
- Səfa ilə Mərvə arasında yeddi dəfə gediş
- Minada qalmaq
- Muzdəlifədə gecələmək
- Ərəfatda dayanmaq
Bu mərhələlər müsəlmanların Allaha yaxınlaşma və nəfsə qarşı mübarizə simvolu kimi qəbul olunur.
Qurban kəsmə qaydası və mənası
Qurban kəsmək – bayramın əsas rəmzlərindən biridir. Bu əməlin qaydaları bunlardır:
- Qurbanlıq heyvan bədəncə sağlam və yetkin olmalıdır.
- Ən çox yayılmış qurbanlıq heyvanlar: qoç, keçi, inək və dəvə.
- Heyvan qibləyə tərəf çevrilərək, bismillah ilə və kəsilməyə uyğun şəraitdə qurban verilməlidir.
- Qurbanlıq ət üç hissəyə bölünür: bir hissəsi yoxsullara və ehtiyac sahiblərinə, bir hissəsi qohumlara və qonşulara, qalan hissəsi isə ailədə istifadə olunur.
Qurban kəsilərkən heyvana qarşı mərhəmətli davranmaq vacib sayılır. Din alimləri bildirirlər ki, heyvana qarşı mərhəmət göstərənə Allah da mərhəmətli olar.
