Təyyarə ilə səyahət edən insanların əksəriyyəti uçuş zamanı və xüsusilə eniş və qalxış anlarında qulaqların tutulması hissi ilə qarşılaşır. Bu hal adətən təhlükəli olmasa da, narahatlıq, ağrı və müvəqqəti eşitmə zəifləməsi yarada bilər. Mütəxəssislərin fikrincə, problemin əsas səbəbi atmosfer təzyiqinin sürətlə dəyişməsi və orta qulaqda təzyiqin vaxtında tarazlaşmamasıdır.
Qulaqların tutulmasının qarşısını almaq üçün bu prosesin necə baş verdiyini və hansı üsulların həqiqətən kömək etdiyini bilmək vacibdir.
Qulaqlar niyə tutulur və bunu necə aradan qaldırmaq olar?
Orta qulaq burun-udlaq nahiyəsi ilə Evstaxi borusu vasitəsilə əlaqəlidir. Bu kanalın əsas vəzifəsi qulaq daxilindəki təzyiqi xarici mühitdəki təzyiqlə bərabərləşdirməkdir. Təyyarə qalxarkən və ya enərkən kabinədə hava təzyiqi qısa müddətdə dəyişir. Evstaxi borusu kifayət qədər tez açılmadıqda təzyiq fərqi yaranır və nəticədə qulaqda tutulma, dolğunluq hissi və bəzən ağrı meydana çıxır.
Bu vəziyyət xüsusilə soyuqdəymə, sinusit, allergiya və ya burun tutulması olan insanlarda daha çox müşahidə edilir. Kiçik uşaqlarda isə Evstaxi borusu daha dar olduğu üçün problem daha tez-tez yaranır.
Mütəxəssislər uçuş zamanı təzyiqi bərabərləşdirmək üçün bir neçə sadə üsulu tövsiyə edirlər:
- saqqız çeynəmək və ya konfet sormaq
- tez-tez udqunmaq və əsnəmək
- su içmək
- Valsalva manevrini ehtiyatla tətbiq etmək (burunu bağlayıb ağzı qapalı vəziyyətdə yüngül nəfəs vermək)
- eniş və qalxış zamanı yatmamaq
- təzyiqi tənzimləyən xüsusi qulaq tıxaclarından istifadə etmək
Burun tutulması olan şəxslərə isə həkim məsləhəti ilə uçuşdan əvvəl dekonqestant burun spreylərindən istifadə etmək tövsiyə oluna bilər. Lakin bu preparatlar hər kəs üçün uyğun deyil və uzun müddət istifadə edilməməlidir.
Hansı hallarda həkimə müraciət etmək lazımdır?
Əksər hallarda qulaqlardakı tutulma hissi uçuşdan bir neçə dəqiqə və ya saat sonra öz-özünə keçir. Ancaq bəzi hallarda problem tibbi müdaxilə tələb edə bilər.
Aşağıdakı əlamətlər müşahidə olunarsa, otorinolarinqoloqa müraciət etmək tövsiyə edilir:
- qulaq tutulmasının bir neçə gün davam etməsi
- güclü və ya getdikcə artan ağrı
- eşitmənin əhəmiyyətli dərəcədə zəifləməsi
- qulaqdan qan və ya digər ifrazatın gəlməsi
- başgicəllənmə və ya tarazlıq pozğunluğu
- qulaqlarda uzunmüddətli küy (tinnitus).
Əgər tez-tez uçursunuz və hər səfərdə eyni problemlə üzləşirsinizsə, səyahətdən əvvəl həkimlə məsləhətləşmək faydalıdır. Xüsusilə qulaq xəstəlikləri, allergiya və ya xroniki sinus problemləri olan insanlar üçün fərdi profilaktik tədbirlər tövsiyə oluna bilər. Təzyiqin vaxtında bərabərləşdirilməsi həm ağrının, həm də nadir hallarda rast gəlinən qulaq barotravmasının qarşısını almağa kömək edir.
