Gözlər gündəlik həyatımızın ən vacib duyğu orqanlarından biridir. Kompüter, planşet və smartfon qarşısında uzun saatlar keçirmək isə gözlərdə yorğunluq, quruluq və diqqətin zəifləməsinə səbəb ola bilər. Mütəxəssislər bildirirlər ki, sadə göz məşqləri göz əzələlərini rahatlaşdırmağa və uzunmüddətli vizual yüklənmədən sonra narahatlığı azaltmağa kömək edə bilər. Bununla belə, bu cür məşqlərin görmə qabiliyyətini yaxşılaşdırdığına dair güclü elmi sübut yoxdur və onlar oftalmoloqun müayinəsini əvəz etmir.
Gündə bir neçə dəqiqə ayıraraq edilən məşqlər xüsusilə ekran qarşısında çalışan insanlar üçün faydalı ola bilər. Onlar gözlərin dincəlməsinə, fokusun dəyişdirilməsinə və gərginliyin azalmasına kömək edir.
Gözləri rahatlaşdıran üç sadə məşq
1. Ovuc masajı (Palming)
Ən məşhur rahatlama üsullarından biri ovucların köməyi ilə gözləri dincəltməkdir. Stol arxasında rahat əyləşin, dirsəklərinizi masaya söykəyin və ovuclarınızı bir-birinə sürtərək bir qədər isidin. Daha sonra qapalı gözlərinizi yüngül şəkildə ovuclarınızla örtün. Güclü təzyiq göstərmədən 1–2 dəqiqə bu vəziyyətdə qalın və rahat nəfəs alın. Bu üsul göz ətrafındakı gərginliyi azaltmağa kömək edə bilər.
2. Yaxın və uzaq məsafəyə fokuslanma
Pəncərənin qarşısında dayanaraq əvvəlcə uzaqda yerləşən bir obyektə diqqətinizi yönəldin. Bir neçə saniyə sonra baxışınızı pəncərə şüşəsinə və ya yaxın məsafədəki hər hansı əşyaya keçirin. Bu hərəkəti təxminən 5 dəqiqə ərzində sakit tempdə təkrarlayın. Məşq gözlərin fokusunu dəyişdirməyə kömək edir və uzun müddət yaxın məsafəyə baxmaqdan yaranan yorğunluğu azalda bilər.
3. Şam alovuna baxış (Trataka)
Axşam saatlarında sakit otaqda şam yandırın və digər işıq mənbələrini söndürün. Rahat vəziyyətdə oturaraq alova baxın və gözlərinizi mümkün qədər rahat saxlayın. Baxışınız təbii şəkildə bulanıqlaşdıqdan sonra gözlərinizi yumaraq təxminən bir dəqiqə dincəldin. Bu məşqi üç dəfə təkrarlamaq kifayətdir. Məşqdən dərhal sonra parlaq işığa baxmamaq və gözlərə istirahət vermək tövsiyə olunur.
Göz sağlamlığını qorumaq üçün başqa nə etmək lazımdır?
Oftalmoloqlar qeyd edirlər ki, göz məşqləri əsasən yorğunluğu azaltmağa kömək edə bilər, lakin yaxındangörmə, uzaqdangörmə və ya astiqmatizm kimi refraksiya problemlərini aradan qaldırmır. Ekran qarşısında çalışan insanlara mütəmadi fasilələr vermək, tez-tez göz qırpmaq və “20-20-20” qaydasına əməl etmək tövsiyə olunur: hər 20 dəqiqədən bir 20 saniyə ərzində təxminən 6 metr uzaqlıqdakı obyektə baxmaq gözlərin gərginliyini azaltmağa kömək edə bilər. Davamlı bulanıq görmə, ağrı və ya digər narahatlıqlar yarandıqda isə mütləq göz həkiminə müraciət etmək lazımdır.
