“Nipah” virusu ilə bağlı xəbərlər artsa da, həkimlərin qiymətləndirməsinə görə, hazırda genişmiqyaslı təhlükə yoxdur. Tibb elmləri doktoru, Piroqov Universitetinin Klinik Tibb İnstitutunun infeksion xəstəliklər və epidemiologiya kafedrasının professoru Murad Şaxmardanov Hindistanda qeydə alınan yoluxma hallarının lokal xarakter daşıdığını, buna görə də virusun yayılma baxımından yüksək risk yaratmadığını bildirib.
Onun sözlərinə görə, hazırkı mərhələdə nə Rusiya, nə də digər region ölkələri üçün birbaşa və təcili təhlükə müşahidə olunmur. Həkim bunu əsasən yoluxmaların endemik zonalarla məhdudlaşması ilə izah edib: virus əsasən Banqladeş, Hindistanın Qərbi Benqal ştatı, Malayziya və Sinqapur kimi ölkələrdə qeydə alınır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı da “Nipah” infeksiyasının qlobal səviyyədə ümumi ictimai sağlamlıq risqini aşağı, regional səviyyədə isə orta hesab edir.
Virus necə yayılır və nə üçün az yoluxucudur?
Şaxmardanovun vurğuladığı kimi, “Nipah” koronavirusla müqayisədə xeyli aşağı yoluxduruculuğa malikdir: “Bu virus COVID-19 kimi asan və sürətlə yayılmır, adətən yoluxma üçün mənbə ilə sıx təmas tələb olunur”.
Patogen əsasən heyvanlardan – xüsusilə meyvəyarpaqlı yarasalardan və donuzlardan insana, həmçinin müəyyən hallarda insandan-insana keçə bilər.
ÜST məlumatına görə, xəstəlik ocaqları illərdir əsasən Cənubi və Cənub-Şərqi Asiyada qeydə alınır, illik təsdiqlənmiş hallar isə birrəqəmli ədədlərlə ölçülür və çox vaxt operativ karantin tədbirləri ilə lokallaşdırılır.
Səfər edənlər nəyə diqqət etməlidir?
Mütəxəssis xəbərdarlıq edib ki, risk əsasən endemik regionlara səfər edən şəxslər üçün aktualdır. O, Cənub və Cənub‑Şərqi Asiya ölkələrinə gedənlərə aşağıdakıları tövsiyə edir:
- Çiy xurma (xurmanın şirəsi) içkilərindən imtina etmək.
- Bütün meyvələri diqqətlə yumaq və mümkün qədər qabığını soymaq.
- Uçan tülkülər (meyvəyarasa növləri) ilə təmasdan və onların çox yaşadığı ərazilərə getməkdən çəkinmək.
- Xəstə insan və heyvanlarla yaxın ünsiyyətdən uzaq durmaq.
ÜST-ün qiymətləndirməsinə əsasən, “Nipah” virusu yüksək letallıq dərəcəsinə (təxminən 40–75 faiz) malik olsa da, təsdiqlənmiş halların sayı azdır, qlobal yayılma riski isə hazırda aşağıdır.
Mütəxəssislər hesab edirlər ki, hazırkı vəziyyət nəzarət altındadır, lakin endemik regionlara səfər edənlər üçün gigiyena və ehtiyat tədbirlərinə ciddi əməl etmək vacibdir.
