Aparılan yeni elmi araşdırma göstərir ki, sosial şəbəkələrdə uzun müddət vaxt keçirən uşaqlar və yeniyetmələr psixoloji problemlərlə daha çox üzləşirlər. Xüsusilə gündə üç saatdan artıq sosial mediadan istifadə edənlərdə depressiya və narahatlıq əlamətləri daha tez-tez müşahidə olunur.
Bu nəticə London İmperial Kollecinin alimləri tərəfindən aparılan genişmiqyaslı tədqiqat əsasında əldə edilib. Araşdırmada məktəb yaşlı uşaqların rəqəmsal vərdişləri ilə onların psixi sağlamlığı arasındakı əlaqə təhlil olunub.
Tədqiqatın nəticələri və əsas müşahidələr
Alimlər 2014-cü ildən etibarən həyata keçirilən uzunmüddətli layihənin məlumatlarını araşdırıblar. Tədqiqatda Londonun 31 məktəbindən 2350 şagird iştirak edib. İştirakçılar əvvəlcə 11-12 yaşlarında, daha sonra isə 13-15 yaşlarında olmaqla iki mərhələdə yoxlanılıb.
Şagirdlər:
- Koqnitiv testlərdən keçib
- Sosial media istifadəsi ilə bağlı sualları cavablandırıb
- Psixoloji vəziyyətləri və gündəlik həyat tərzləri haqqında məlumat veriblər
Nəticələr göstərib ki, sosial şəbəkələrdə gündə üç saatdan çox vaxt keçirənlərdə depressiya və təşviş əlamətləri daha yüksək səviyyədədir. Müqayisə üçün, gündə təxminən yarım saat istifadə edənlərdə bu göstəricilər xeyli aşağı olub.
Mütəxəssislər bildirirlər ki, bu tendensiya xüsusilə qızlar arasında daha aydın şəkildə özünü göstərir.
Yuxu rejimi əsas səbəblərdən biri kimi göstərilir
Araşdırma müəllifləri hesab edir ki, bu vəziyyətin əsas səbəblərindən biri yuxu rejiminin pozulmasıdır. Sosial şəbəkələrdən uzun müddət istifadə edən uşaqlar adətən gec yatır və daha az yatırlar, bu isə onların psixoloji vəziyyətinə mənfi təsir edir.
Qeyd olunur ki, xüsusilə dərs günlərində yuxu çatışmazlığı emosional gərginliyi artırır və bu da depressiya riskini yüksəldir.
Hazırda Böyük Britaniyada uşaqların internet istifadəsi ilə bağlı məhdudiyyətlərin tətbiqi məsələsi müzakirə olunur. Bu çərçivədə 16 yaşdan aşağı şəxslər üçün sosial şəbəkələrə qismən qadağa tətbiqi də nəzərdən keçirilir.
Alimlər məktəblərdə rəqəmsal savadlılığın artırılmasını və şagirdlərin yuxu rejiminə daha ciddi yanaşılmasını tövsiyə edirlər. Bununla yanaşı, vurğulanır ki, sosial media mühiti son illərdə əhəmiyyətli dərəcədə dəyişdiyindən, mövzunun daha dərindən öyrənilməsi üçün əlavə tədqiqatlara ehtiyac var.
