İran Hörmüz boğazından keçən neft tankerləri üçün yeni müvəqqəti ödəniş qaydaları tətbiq etdiyini açıqlayıb. Qərara əsasən, iki həftəlik atəşkəs dövründə boğazdan keçən gəmilər hər barel neft üçün 1 dollar məbləğində rüsum ödəməli olacaqlar.
Bu barədə İran Neft İxracatçıları Birliyinin nümayəndəsi Hamid Hosseini müsahibəsində məlumat verib. Onun sözlərinə görə, bu addım bölgədəki vəziyyəti nəzarətdə saxlamaq və tranzit prosesini tənzimləmək məqsədi daşıyır.
Ödəniş yalnız Bitcoin ilə qəbul ediləcək
Yeni qaydanın ən diqqətçəkən tərəfi ödəniş mexanizmidir. Rüsum yalnız Bitcoin vasitəsilə qəbul olunacaq. Tanker sahibləri daşınan yük barədə məlumat təqdim etdikdən sonra İran tərəfi ödəniləcək məbləği müəyyən edəcək və ödəniş üçün çox qısa vaxt veriləcək.
Rəsmi izahata görə, bu sistemin məqsədi:
- Maliyyə əməliyyatlarının izlənməsinin qarşısını almaq
- Beynəlxalq sanksiyalar səbəbilə ödənişlərin bloklanmasını minimuma endirmək
- Tranzit prosesini sürətləndirmək
Eyni zamanda, boş tankerlər üçün keçid ödənişsiz olacaq. Bununla belə, İran tərəfi bütün gəmiləri yoxlayaraq silah daşınmasının qarşısını almağı planlaşdırır.
Qlobal bazarlara təsir və risklər
Maersk kimi iri logistika şirkətləri artıq yeni qaydaları diqqətlə analiz etdiklərini bildiriblər. Şirkətlər qeyd edir ki, atəşkəsə baxmayaraq, regionda təhlükəsizlik hələ də tam təmin olunmayıb.
Hörmüz boğazı dünya enerji bazarı üçün strateji əhəmiyyətə malikdir. Statistikaya görə, qlobal neft istehlakının təxminən 20%-i məhz bu marşrutdan daşınır. Bu səbəbdən bölgədə yaranan hər hansı məhdudiyyət və ya əlavə rüsumlar enerji qiymətlərinə birbaşa təsir göstərir.
Bundan əvvəl Donald Trump İranla iki həftəlik hücumların dayandırılması barədə razılaşma əldə olunduğunu açıqlamışdı. Bu razılaşma boğazın açıq qalması üçün əsas şərtlərdən biri kimi qiymətləndirilir və yeni tranzit qaydalarının tətbiqinə zəmin yaradıb.
