Xaricə səyahət zamanı yerli adət-ənənələri və qanunları bilməmək bəzən xoşagəlməz vəziyyətlərə səbəb ola bilər. Yeni araşdırma göstərib ki, hər altı turistdən biri istirahət zamanı ən azı bir mədəni səhvə yol verib. Məsələn, bəziləri Cənubi Asiyada sol əllə yemək yeyib, digərləri isə Çində masa arxasında burun sildiyinə görə yerli etiket qaydalarını pozub.
2 min xaricə səyahət edən böyüklər arasında keçirilən sorğunun nəticələrinə görə, səhv edən respondentlərin 28%-i ibadət yerlərinə daxil olarkən çiyin və dizlərini örtməyib. 26%-i Şimali Amerikada restoranda bəxşiş verməyi unudub, 21%-i isə piyada keçidi olmayan yerdən yolu keçib. Buna baxmayaraq, sorğuda iştirak edənlərin 39%-i fərqli mədəniyyətləri yaxından tanımağın səyahət etmələrinin əsas səbəblərindən biri olduğunu bildirib.
Sorğunu sifariş edən Riviera Travel şirkətinin nümayəndəsi qeyd edib:
“Səyahət yeni və fərqli mədəniyyətləri qəbul etmək deməkdir. Bu nəticələr göstərir ki, yaxşı niyyətli turistlər belə çox vaxt fərqinə varmadan yerli adətləri poza bilirlər. İstər masa arxası etiketi, istər geyim qaydaları, istərsə də yerli qanunlar olsun, təcrübəli bələdçilərin və ya yaxşı planlaşdırılmış marşrutun dəstəyi insanlara yad mədəniyyətləri daha inamla kəşf etməyə kömək edir.”
Turistlər ən çox hansı səhvlərdən ehtiyat edirlər?
Sorğu göstərib ki, bir çox səyahətçi mədəni səhvdən daha çox qanunları bilmədən pozmaqdan narahatdır.
Araşdırmanın nəticələrinə görə:
- 62% təsadüfən yerli qanunları pozmaqdan narahat olduğunu bildirib
- 54% istəmədən kobud görünməkdən ehtiyat edir
- 42% qadağan olunmuş yerlərdə foto çəkməkdən çəkinir
- 41% dini adətləri yanlış başa düşəcəyindən qorxur
Məhz buna görə respondentlərin 57%-i səfərdən əvvəl gedəcəyi ölkə haqqında ətraflı məlumat topladığını deyib. 31% isə xaricdə adi hesab etdikləri davranışların tamamilə fərqli qarşılandığını öyrənəndə təəccübləndiyini bildirib.
Sorğu iştirakçılarının 30%-i əl işarələrinin müxtəlif ölkələrdə fərqli məna daşıdığını sonradan öyrəndiyini qeyd edib. Məsələn, bir çox ölkədə müsbət məna verən “OK” işarəsi Braziliyada təhqiredici hesab olunur.
Araşdırma zamanı turistlərin xəbərsiz olduğu digər maraqlı məhdudiyyətlər də ortaya çıxıb. Onların bir qismi Nigeriyaya mineral su aparılmasının qadağan olduğunu, Yaponiyada bəzi burun spreylərinə məhdudiyyət tətbiq edildiyini, Barbadosda kamuflyaj geyimin istifadəsinin yasaqlığını və Sinqapura saqqız gətirilməsinin qanunla məhdudlaşdırıldığını bilmədiyini etiraf edib.
Ən çox rast gəlinən mədəni səhvlər və ekspertlərin tövsiyəsi
Sorğuda iştirak edənlərin üçdə biri digər turistlərin də mədəni səhvlərinə şahid olduqlarını bildirib. Ən çox rast gəlinən davranışlar bunlar olub:
- İbadət yerlərində çiyin və dizləri örtməmək.
- Şimali Amerikada restoranda bəxşiş verməməyi unutmaq.
- ABŞ-də piyada keçidi olmayan yerdən yolu keçmək.
- Sağ əllə yemək ənənəsi olan ölkələrdə sol əllə yemək.
- Kanadada evə daxil olarkən ayaqqabını çıxarmamaq.
- Almaniyada görüşə və ya tədbirə gecikmək.
- Braziliyada “OK” əl işarəsindən istifadə etmək.
- Yaponiyada yemək çubuqlarını düyünün içində şaquli vəziyyətdə saxlamaq.
- Cənubi Koreyada başqalarından əvvəl öz stəkanını doldurmaq.
- Taylandda başqa bir insanın başına toxunmaq.
Araşdırma həmçinin göstərib ki, sosial səhv etməkdən narahat olan respondentlərin 29%-i bələdçili turlara və ya ekspert məsləhətlərinə üstünlük verir. 24%-i təşkil olunmuş qrup halında səyahətin onlara daha çox inam verdiyini, 22%-i isə təcrübəli bələdçinin müşayiətinin rahatlıq yaratdığını bildirib.
Riviera Travel şirkətinin nümayəndəsi əlavə edib:
“Nəticələr göstərir ki, turistlərin böyük əksəriyyəti yeni ölkələrə səfər edərkən yerli insanlara və onların mədəniyyətinə hörmətlə yanaşmağa çalışır. Fərqli adət-ənənələrə açıq olmaq səyahətin ən gözəl tərəflərindən biridir. Yerli ekspertlərin və təcrübəli bələdçilərin dəstəyi isə insanlara daha rahat və inamlı şəkildə yeni yerləri kəşf etməyə imkan verir.”
Turizm sahəsi üzrə ekspert Manuela Savoca da diqqətə çatdırıb ki, turistlərin ən çox çaşdığı mövzulardan biri bəxşiş qaydalarıdır. Onun sözlərinə görə, bəzi ölkələrdə xidmət haqqı demək olar ki, məcburi hesab olunur, digər ölkələrdə isə əlavə pul vermək xoş qarşılanmaya və ya ümumiyyətlə qəbul edilməyə bilər. Buna görə də səfərdən əvvəl gedilən ölkənin etiket qaydalarını öyrənmək xoşagəlməz vəziyyətlərin qarşısını almağa kömək edir.
