8 Mart Birləşmiş Millətlər Təşkilatının (BMT) 1977-ci ildə rəsmi olaraq tanıdığı Beynəlxalq Qadın Hüquqları və Beynəlxalq Sülh Günüdür. Bu gün bir çox postsovet ölkələrində rəsmi bayram kimi qeyd olunur. Digər ölkələrdə isə əsas diqqət qadın hüquqlarının müdafiəsi, gender bərabərliyi və sosial ədalət mövzusunda tədbirlərə yönəldilir.
8 Martın müxtəlif ölkələrdə qeyd olunma xüsusiyyətləri
Bəzi ölkələrdə bu gün qadınlara hədiyyələr və çiçəklər vermək ənənəvi hal alsa da, digər ölkələrdə əsas diqqət qadınların cəmiyyətdəki rolunun vurğulanmasına, onların hüquqlarının müdafiəsinə və gender bərabərliyinə yönəlir.
Dövlət səviyyəsində qeyd olunan ölkələr
8 Mart aşağıdakı ölkələrdə rəsmi bayramdır:
- Angola
- Azərbaycan
- Ermənistan
- Əfqanıstan
- Belarus
- Burkina-Faso
- Vyetnam
- Qvineya-Bisau
- Gürcüstan
- Zambiya
- Qazaxıstan
- Kamboca
- Qırğızıstan
- Kuba
- Laos
- Moldova
- Monqolustan
- Rusiya
- Tacikistan
- Türkmənistan
- Uqanda
- Özbəkistan
- Ukrayna
- Eritreya
Qeyri-rəsmi səviyyədə qeyd olunan ölkələr
Bəzi ölkələrdə 8 Mart rəsmi bayram deyil, lakin qadın hüquqlarının müdafiəsi və gender bərabərliyi mövzusunda tədbirlər keçirilir.
- ABŞ – Bu ölkə tarixən Beynəlxalq Qadın Gününün vətəni sayılır, lakin burada 8 Mart geniş şəkildə qeyd edilmir. Bunun əvəzinə, bütün mart ayı qadınların nailiyyətlərinə həsr olunur.
- Böyük Britaniya – 8 Mart adi iş günü sayılır, lakin qadın hüquqlarının müdafiəsi üçün müxtəlif mitinqlər və tədbirlər təşkil edilir.
- Almaniya – 1990-cı ildən sonra Beynəlxalq Qadın Günü rəsmi bayram statusunu itirib və daha çox Analar Günü ön plana çıxıb. Lakin bəzi siyasi və feminist qruplar bu günü xüsusi tədbirlərlə qeyd edirlər.
- İtaliya – Burada 8 Mart qadınlara hörmət və ehtiramın simvolu hesab olunur. Mimoza çiçəyi bu günün rəmzi sayılır. İtalyan qadınlar adətən bu günü dostları ilə birlikdə qeyd edirlər.
- Polşa – Burada qadın hüquqlarının qorunması və gender bərabərliyi mövzularına xüsusi diqqət yetirilir. Qadınlar kişilərdən hədiyyələr və çiçəklər alır, həmçinin maarifləndirici tədbirlər keçirilir.
Digər ölkələrdə qeyd etmə formaları
- Çin – Rəsmi bayram olmasa da, qadınlara iş saatlarının qısaldılması imkanı yaradılır və onlara xüsusi diqqət yetirilir. 7 Martda isə gənc qızlar “Gənc Gözəllər Günü”nü qeyd edirlər.
- Fransa – Burada bu gün qadın hüquqlarının müdafiəsi ilə bağlı tədbirlər və sosial aksiyalarla qeyd olunur.
- İspaniya – Qadın haqlarının qorunması məqsədilə nümayişlər və mitinqlər təşkil olunur.
