2025-ci ilin əvvəlindən etibarən Avropa fond bazarı son 25 ildə ilk dəfə ABŞ səhmlərindən daha sürətli artım nümayiş etdirir. Marketwatch bu məlumatı Deutsche Bank-ın statistikalarına əsasən yayıb.
İlin əvvəlindən Avropanın aparıcı Stoxx Europe 600 indeksi 3% yüksəlib. ABŞ-ın S&P 500 indeksi isə əksinə, 2% geriləyib. Bu göstəricilər Avropanın sonuncu dəfə 2000-ci ildə oxşar üstünlük qazandığı dövrü xatırladır. Həmin vaxt gəlirlilik fərqi 10%-dən çox olmuşdu.
Avropa səhmlərinin yüksəlişi investorların baxışlarında yaranan dəyişikliklərlə izah olunur. 2022-ci ildə Ukraynada müharibənin başlanması ilə ABŞ və Avropa bazarları arasında P/E fərqi 4,5 bənd artmışdı. Lakin Donald Trampın ABŞ prezident seçkilərində qələbəsindən sonra bu fərq 2,7 bənd azalıb. Analitiklər bu tendensiyanı ABŞ-da yaranan siyasi qeyri-sabitlik, texnoloji şirkətlərin səhmlərinin ucuzlaşması və Ukraynada mümkün atəşkəslə bağlı gözləntilərlə əlaqələndirirlər.
Digər tərəfdən, ABŞ fond bazarının dinamikası fərqlidir:
- İnstitusional investorlar satışa üstünlük verir
- Xüsusi (fərdi) investorlar isə aksiyalara və ETF-lərə aktiv sərmayə yatırırlar
VandaTrackın məlumatına görə, 2025-ci ildə fərdi investorlar ABŞ bazarına 67 milyard dollar yönəldiblər. Bank of America isə mart ayında böyük oyunçuların rekord həcmdə sərmayəni geri çəkdiyini bildirir.
Fərdi investorlar bazara inamını saxlasalar da, Trampın gömrük siyasəti qeyri-müəyyənlik yaratmağa davam edir. Gözlənilir ki, 2 aprel tarixində prezident yeni tarif qərarlarını elan edəcək. S&P 500 indeksində son 1,8%-lik artım məhz bu qərarların dəyişə biləcəyinə dair ümidlərlə əlaqələndirilir.
Bu arada, ABŞ və Aİ arasında gömrük gərginliyi dərinləşir. Avropa İttifaqının amerikalı viskiyə 50% rüsum tətbiq etməsinə Tramp sərt reaksiya verib. Prezident 200% gömrük rüsumunun Avropa içkilərinə tətbiq ediləcəyini bəyan edib.
Tramp Avropa İttifaqını “dünyanın ən ədalətsiz və düşmən gömrük sistemlərindən biri” adlandırıb.
