Ticarət mərkəzlərində və mağazalarda tez-tez rast gəlinən hallardan biri də məhsulun təsadüfən zədələnməsidir. Belə vəziyyətlərdə alıcı ilə satıcı arasında mübahisə yaranır və əsas sual ortaya çıxır: qırılan və ya zədələnən məhsulun dəyərini kim ödəməlidir?
Mövcud qanunvericiliyə əsasən, məsuliyyətin müəyyən olunması hadisənin hansı şəraitdə baş verməsindən asılıdır. Əgər məhsul alıcı tərəfindən qəsdən zədələnibsə, bu halda dəymiş zərərin ödənilməsi onun üzərinə düşür. Lakin hər hadisədə məsuliyyət avtomatik olaraq alıcının üzərinə qoyula bilməz.
Məhsul mağazanın günahı ucbatından zədələnibsə
Mütəxəssislərin fikrincə, bəzi hallarda məhsulun sıradan çıxmasına mağazanın özü səbəb olur. Məsələn, malların təhlükəsizlik qaydalarına uyğun yerləşdirilməməsi, rəflərin dayanıqsız olması və ya keçidlərin həddindən artıq dar təşkil edilməsi nəticəsində məhsulun düşərək qırılması mümkündür.
Belə vəziyyətlərdə alıcının təqsiri olmadığı üçün mağaza ondan məhsulun dəyərini tələb edə bilməz. Əgər satıcı və ya mağaza nümayəndəsi ödəniş tələb edərsə, alıcı öz hüquqlarını müdafiə etmək və etirazını bildirmək hüququna malikdir.
Alıcının ehtiyatsızlığı sübut olunarsa
Digər tərəfdən, məhsul alıcının diqqətsiz davranışı nəticəsində zədələnibsə, mağaza dəymiş ziyanın ödənilməsini tələb edə bilər. Məsələn, məhsulun əlindən düşərək qırılması və ya qablaşdırmanın ehtiyatsız açılması nəticəsində yararsız hala düşməsi bu kateqoriyaya daxildir.
Bununla belə, mağaza alıcını yerindəcə ödəniş etməyə məcbur edə bilməz. Əgər alıcı özünü təqsirli hesab etmirsə, məsələ qanunvericiliyin tələblərinə uyğun şəkildə araşdırılmalı və hüquqi qaydada həll edilməlidir.
Hüquqşünaslar bildirirlər ki, belə hallarda həm alıcılar, həm də ticarət obyektləri mübahisənin emosional deyil, hüquqi əsaslarla həllinə üstünlük verməlidirlər. Bu, tərəflər arasında yaranan narazılıqların qarşısını almağa və istehlakçı hüquqlarının qorunmasına kömək edir.
