Azərbaycan hökuməti 2026-cı il üçün büdcə zərfinin layihəsində vergi sisteminin düzgün və tam hesablama və vaxtında ödənişinə nəzarət məqsədilə beynəlxalq üfüqi monitorinqlərin həyata keçirilməsini nəzərdə tutur. Bu təşəbbüs, Vergi Məcəlləsinə ediləcək dəyişikliklərlə qanunvericilik bazaına daxil ediləcək və tam hüquqi əsaslar formalaşdırılacaq.
Layihəyə əsasən, üfüqi monitorinq, Vergi Məcəlləsi və onun əsasında qəbul edilən digər hüquqi normativ sənədlərdə nəzərdə tutulan qaydalara uyğun şəkildə təşkil ediləcək. Bu proses vergilərin düzgün hesablanmasını, tam ödənişi və vaxtında ödənilməsini təmin etmək üçün həyata keçiriləcək. Transfer qiymətləri və xarici dövlətlərin səlahiyyətli orqanlarından alınan məlumatların yoxlanması – bütün bunlar ümumi vergi nəzarətinə daxil olmayacaq, lakin digər hüquqi tədbirlər çərçivəsində icra olunacaq.
Monitorinq müdaxiləsinin müddəti təqvim ili nəzərə alınmaqla həyata keçirilir və ümumiyyətlə, onun müddəti 6 aydan çox olmamaq şərti ilə başa çatdırılır. Ehtiyac yaranarsa, vergi orqanının qərarı ilə bu müddət iki ay daha uzadıla bilər.
Həmin prosesə daxil olmaq üçün, aşağıdakı şərtlərə cavab verən vergi ödəyiciləri müraciət edə bilərlər:
- Orta və ya iri sahibkarlıq subyektləri olmaq;
- Mühasibat və vergi uçotunu müasir proqram təminatı və ya avtomatlaşdırılmış sistemlər vasitəsilə idarə etmək;
- Daxili nəzarət sistemini Vergi Məcəlləsinin 38-1.10.2-ci maddəsinin tələblərinə uyğun olaraq tətbiq etmək.
Bu addım, vergi idarəçiliyinin şəffaflığını və effektivliyini artırmağa, beynəlxalq standartlara uyğunlaşmağa və hüquqi bazanı gücləndirməyə yönəlib.
