Bu gün – martın 20-si Azərbaycanda ən qədim və sevilən bayramlardan biri olan Novruz qeyd olunur. Bu bayram təkcə təqvim hadisəsi deyil, həm də təbiətin oyanışının, yeni həyatın başlanğıcının rəmzi kimi qəbul edilir.
Azərbaycan xalqı Novruza uzun müddət əvvəl hazırlaşmağa başlayır. Adətə görə, bayramdan əvvəlki dörd həftə ərzində hər çərşənbə xüsusi olaraq qeyd olunur. Su, Od, Yel və Torpaq çərşənbələri qədim inanclara əsasən təbiətin mərhələli şəkildə dirçəlməsini simvolizə edir. Sonuncu – Torpaq çərşənbəsi isə baharın tam gəlişindən xəbər verir.
Bayram süfrəsi və ənənələrin mənası
Novruz süfrəsi milli mədəniyyətin ayrılmaz hissəsidir və xüsusi qaydalara uyğun hazırlanır. Ənənəyə görə, süfrədə adları “s” hərfi ilə başlayan yeddi nemət olmalıdır. Bunlara səməni, süd, sumax, sirkə və digər məhsullar daxildir.
Süfrədə həmçinin şamlar, güzgü və boyanmış yumurtalar yerləşdirilir. Bu elementlərin hər biri rəmzi məna daşıyır: şam işıq və qoruyucu güc, güzgü isə aydınlıq və saflıq simvolu sayılır.
Xalq arasında belə bir inanc da var ki, Novruzun ilk günü evdə olmaq vacibdir. “Bayram günü evdə olmayan yeddi il evindən uzaq qalar” deyimi bu ənənənin nə qədər köklü olduğunu göstərir. Keçmişdə bayram gecəsi qapılar bağlanmaz, evlərdə işıqlar söndürülməzdi.
Bu, yeni ilin uğurlu və işıqlı keçməsi arzusu ilə bağlı idi. Bu il yaz fəslinin Azərbaycana daxil olması martın 20-si Bakı vaxtı ilə saat 18:45:53-ə təsadüf edir. Məhz bu anda gecə ilə gündüz bərabərləşir, Günəş isə tam olaraq şərqdən doğub qərbdə batır.
Qeyd edək ki, yaz mövsümünün ümumi müddəti 92 gün 17 saat 38 dəqiqə 28 saniyə təşkil edəcək.
Novruzun beynəlxalq əhəmiyyəti də böyükdür. 2009-cu ildə bu bayram UNESCO tərəfindən qeyri-maddi mədəni irs siyahısına daxil edilib və bu, onun dünya miqyasında tanınmasına səbəb olub.
