Texnologiya dünyasında qeyri-adi təcrübələri ilə tanınan Dr. Semiconductor bu dəfə daha iddialı layihə ilə diqqət çəkib. O, öz həyətindəki adi bir anbarı yarımkeçirici istehsalı üçün uyğun “təmiz otaq”a çevirərək RAM yaddaş hüceyrələri hazırlamağa nail olub. Bloqer iddia edir ki, bu, dünyada ilk dəfədir ki, belə bir proses tamamilə ev şəraitində həyata keçirilir.
Daha əvvəl də o, anbarını sənaye standartlarına yaxın şəraitə uyğunlaşdırdığını göstərmişdi. Lakin bu dəfə məqsəd daha mürəkkəb olub – real işlək yaddaş elementlərinin hazırlanması.
Ev şəraitində yarımkeçirici istehsalı
Dr. Semiconductor öz layihəsində RAM yaddaşının əsas iş prinsipini sadə şəkildə izah edir. Onun sözlərinə görə, operativ yaddaş əsasən çoxsaylı tranzistor və kondensatorlardan ibarət hüceyrələr üzərində qurulur. Bu elementlərin hər biri məlumatın saxlanması və ötürülməsi üçün vacib rol oynayır.
İstehsal prosesi silikon lövhələrin hazırlanması ilə başlayıb. Bloqer əvvəlcə böyük silikon plitədən kiçik çiplər kəsərək onları təmizləmə mərhələsindən keçirib. Daha sonra yüksək temperaturda işləyən sobada silikon səth üzərində təxminən 330 nanometr qalınlığında oksid təbəqəsi yaradılıb.
Bu mərhələdən sonra səthə əlavə qatlar – yapışdırıcı material və xüsusi fotorezist örtük tətbiq olunub. Ultrabənövşəyi şüalar vasitəsilə bu qat üzərində sxemin strukturu formalaşdırılıb. Nəticədə müəyyən sahələr kimyəvi məhlul vasitəsilə təmizlənərək gələcək tranzistor kanalları üçün baza yaradılıb.
Proses bununla bitmir. Daha sonra silikon səthində açıq qalan sahələr xüsusi maddələrlə “dopinq” olunaraq elektrik keçiriciliyi artırılıb. Ardınca isə çiplər yenidən yüksək temperaturda emal olunaraq bu maddələrin daha dərin qatlara nüfuz etməsi təmin edilib.
Çipin formalaşması və test mərhələsi
Bir neçə mərhələdən ibarət olan çökdürmə və aşındırma proseslərindən sonra bloqer silikon səthin üzərinə nazik metal qatlar tətbiq edib. Bu qatlar tranzistorlar arasında elektrik əlaqələrinin qurulmasına imkan yaradır.
Alüminiumun dəqiq şəkildə səthə yerləşdirilməsi üçün xüsusi trafaret texnologiyasından istifadə olunub. Artıq materiallar təmizləndikdən sonra çoxqatlı mikrosxem tam formalaşdırılıb və sınaq mərhələsinə keçilib.
Bu cür mikroskopik ölçülü DRAM hüceyrələrini birbaşa ölçü cihazlarına qoşmaq mümkün olmadığından, bloqer xüsusi mikromanipulyatorlardan istifadə edib. Bu alətlər sayəsində o, hüceyrələrin elektrik xüsusiyyətlərini dəqiqliklə yoxlaya bilib.
Aparılan ölçmələr nəticəsində yaddaş hüceyrələrinin təxminən 12 pikofarad tutuma malik olduğu müəyyən edilib. Bu göstərici Dr. Semiconductor tərəfindən qənaətbəxş hesab olunub və o, nəticələrdən razı qaldığını bildirib.
Bloqer qeyd edir ki, növbəti mərhələdə daha böyük yaddaş massivləri hazırlamağı planlaşdırır. Onun məqsədi bu hüceyrələri bir sistemə inteqrasiya edərək kompüterə qoşula biləcək səviyyəyə çatdırmaqdır.
Dr. Semiconductor bu təcrübəyə yalnız texniki maraq səbəbindən başlamayıb. Onun sözlərinə görə, son illərdə operativ yaddaşa tələbatın kəskin artması bazarda qiymətlərin yüksəlməsinə səbəb olub. Xüsusilə süni intellekt və məlumat mərkəzlərinin inkişafı RAM, GPU və CPU komponentlərinə olan ehtiyacı artırıb.
Bu layihə isə göstərir ki, yüksək texnologiyalı istehsal prosesləri müəyyən dərəcədə daha əlçatan ola bilər. Əlbəttə ki, sənaye səviyyəsində istehsalla müqayisə etmək mümkün deyil, lakin bu cür eksperimentlər texnologiyanın sərhədlərini genişləndirir.
Nəticə etibarilə, bu layihə həm texnologiya həvəskarları, həm də mühəndislər üçün ilhamverici nümunədir. O, göstərir ki, yaradıcılıq və bilik birləşdikdə, hətta ən mürəkkəb prosesləri belə qeyri-adi şəraitdə həyata keçirmək mümkündür.
