2026-cı ilin ilk rübündə Azərbaycan avtomobil benzini idxalında diqqətçəkən dəyişikliklərlə üzləşib. Xüsusilə yüksək oktanlı yanacaq üzrə həm tədarük coğrafiyası genişlənib, həm də bəzi istiqamətlərdə ciddi artım qeydə alınıb.
Məlumata görə, yanvar-mart aylarında ölkəyə ümumilikdə 650,2 min ABŞ dolları dəyərində 530 ton “Aİ-98” markalı benzin gətirilib. Bu göstərici ötən ilin eyni dövrü ilə müqayisədə həm dəyər, həm də həcm baxımından azalma ilə müşahidə olunur.
“Super” və “Premium” benzin bazarında fərqli dinamika
“Aİ-98” markalı benzin idxalında əsas pay bir neçə ölkə arasında bölüşdürülüb. Hesabat dövründə tədarükün strukturu belə olub:
- Belarus – 293,5 min dollar (239,4 ton)
- Rumıniya – 206,8 min dollar (168,7 ton)
- Rusiya – 150 min dollar (122,3 ton)
Qeyd olunur ki, Azərbaycan uzun fasilədən sonra Belarusdan yenidən benzin idxalına başlayıb. Bu, enerji təchizatının diversifikasiyası baxımından əhəmiyyətli addım kimi qiymətləndirilir.
Daha maraqlı dinamika isə “Aİ-95” (“Premium”) benzini üzrə qeydə alınıb. Bu kateqoriyada idxal kəskin şəkildə artaraq 38,4 milyon dollar dəyərində 44 min 509 ton təşkil edib. Bu, ötən illə müqayisədə demək olar ki, yarıbayarı artım deməkdir.
Bu segmentdə əsas tədarükçülər sırasında:
- Belarus – 11 823 ton (6 dəfə artım)
- Rusiya – 11 396 ton
- BƏƏ – 9 min ton (ilk dəfə)
- Yunanıstan – 6 033 ton (ilk dəfə)
- Qazaxıstan – 3 290 ton
Xüsusilə diqqət çəkən məqam odur ki, Azərbaycan son 16 ildə ilk dəfə Qazaxıstandan benzin idxal edib. Bu isə yeni enerji əməkdaşlığı istiqamətlərinin formalaşdığını göstərir.
İxrac da artım nümayiş etdirir
Benzin bazarında yalnız idxal deyil, ixrac göstəricilərində də ciddi artım müşahidə olunur. Belə ki, hesabat dövründə Azərbaycan 3,86 milyon dollar dəyərində 5 517 ton “Premium” markalı benzin xaricə satıb.
İxracın əsas istiqamətləri bunlardır:
- Gürcüstan – 3 773 ton
- Ermənistan – 1 743 ton
Mütəxəssislər hesab edir ki, həm idxal, həm də ixrac göstəricilərindəki bu dəyişikliklər regionda enerji bazarının daha çevik və rəqabətli hala gəldiyini göstərir. Eyni zamanda, müxtəlif ölkələrlə əməkdaşlığın genişlənməsi Azərbaycanın enerji təhlükəsizliyinə əlavə töhfə verir.
