Şəkərli içkilər sağlamlıq üçün ən böyük təhlükələrdən biridir. Bir stəkanda gündəlik şəkər norması bir neçə dəfə aşılır, bu da artıq çəki, şəkərli diabet, diş problemləri və ürək-damar xəstəliklərinə səbəb olur. Dietoloqlar xəbərdarlıq edir ki, bəzi içkilər “maye şirniyyat”dan başqa bir şey deyil.
Qazlı Şirin İçkilər: Bir Stəkanda Gündəlik Normadan Çox
Birinci yerdə adi qazlı şirin içkilər dayanır – Coca-Cola, Pepsi, Fanta, Sprite. Bir litrlik şüşədə 10-12 çay qaşığı şəkər var, 0,5 litrlik stəkanda isə 6-7 qaşıq. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı gündə maksimum 6-9 qaşıq şəkər tövsiyə edir. Beləliklə, bir stəkan qazlı içki normanı tamamilə aşır. Üstəlik, bu şəkər fruktoza siropu şəklində olur ki, qaraciyərdə yağ yığılmasına səbəb olur.
Enerji İçkiləri: Şəkər və Kofein Kombinasiyası
İkinci təhlükəli qrup enerji içkiləridir – Red Bull, Burn, Monster, Adrenaline Rush. Bir qutu (250 ml) enerji içkisi 7-8 qaşıq şəkər ehtiva edir, bəzi markalarda bu rəqəm 10 qaşıqa çatır. Kofeinlə birlikdə bu qarışıq ürək ritmini pozur, qan təzyiqini qaldırır və yuxusuzluğa səbəb olur. Dietoloqlar enerji içkilərini yeniyetmələrə və ürək problemi olanlara qəti qadağan edir.
Paketli Meyvə Şirələri: “Təbii” Yazı Aldadıcı Ola Bilər
Üçüncü yerdə paketli meyvə şirələri və nektarlar dayanır. “100% təbii” yazılan şirələrin çoxunda əlavə şəkər və ya şəkər siropu olur. 200 ml stəkanda 5-7 qaşıq şəkər var. Təzə sıxılmış şirələr də şəkər baxımından zəngindir, lakin ən azı vitamin ehtiva edir. Paketli şirələrdə isə vitaminlər çox az, şəkər isə çoxdur.
Şirin Qəhvə və Çay İçkiləri: Desert Stəkanı
Dördüncü yer şirin qəhvə və çay içkilərinə məxsusdur – Starbucks kimi kafelərdə satılan böyük frappuccino stəkanında 15 qaşıq şəkərə qədər ola bilər. Bubble tea-də şəkər siropu və şirin toplar əlavə olunur – bir stəkanda 10-12 qaşıq şəkər. Bu içkilər desertdən fərqlənmir.
Spirtli Kokteyllər: Kalori Bombası
Beşinci yerdə spirtli kokteyllər var – Mojito, Pina Colada, Margarita kimi kokteyllərdə şəkər siropu, likör və meyvə şirələri çox olur. Bir stəkanda 8-12 qaşıq şəkərə çata bilər. Alkoqol qaraciyəri yükləyir, şəkər isə kalorini artırır – belə içki ilə çəki yığmaq çox asandır.
İdman və İzotonik İçkilər: Yanlış İstifadə Təhlükəlidir
Altıncı yerdə idman və izotonik içkilər dayanır – Gatorade, Powerade. İdman zamanı itirilən elektrolitləri bərpa etmək üçün nəzərdə tutulan bu içkilərdə də şəkər çoxdur. 500 ml-də 6-8 qaşıq şəkər var. Uzun məşqdən sonra içmək olar, amma adi su əvəzi kimi istifadə etmək olmaz.
Şəkərli İçkilərin Təhlükəsi və Gündəlik Norma
Şəkərli içkilər artıq çəki, şəkərli diabet, diş problemləri və ürək xəstəlikləri yaradır. Ümumdünya Səhiyyə Təşkilatı qadınlar üçün gündə 6 qaşıq (25 q), kişilər üçün 9 qaşıq (36 q) şəkər tövsiyə edir. Bir stəkan şirin qazlı içki bu normanı bir anda aşır.
Dietoloqlar şəkərli içkiləri su, bitki çayları, evdə hazırlanmış limonlu və ya nanəli su ilə əvəzləməyi məsləhət görürlər. Sağlamlıq üçün ən yaxşı içki sadə sudur.
