NATO-nun baş katibi Mark Rütte ABŞ-ın alyans qarşısında bəzi hərbi öhdəliklərini azaltmasının Vaşinqtonun Avropanın təhlükəsizliyindən geri çəkilməsi kimi qiymətləndirilməsinin yanlış olduğunu bildirib. O, müdafiə nazirlərinin Brüsseldə keçirilən toplantısı ərəfəsində jurnalistlərə açıqlamasında bu məsələyə aydınlıq gətirib.
Rüttenin sözlərinə görə, ABŞ NATO-nun yeni qüvvə modelində müəyyən düzəlişlər etsə də, bu addım alyansın müdafiə qabiliyyətinin zəiflədiyi anlamına gəlmir. O vurğulayıb ki, söhbət daha çox mümkün böhran vəziyyətində hansı ölkənin hansı vəzifəni yerinə yetirəcəyinin yenidən müəyyənləşdirilməsindən gedir.
Vaşinqton Avropadan deyil, yük bölgüsündən danışır
ABŞ administrasiyası müttəfiqlərinə NATO üçün ayırdığı bəzi hərbi resursları azaltmaq niyyətində olduğunu çatdırıb. Məlumata görə, dəyişikliklərə NATO missiyaları üçün nəzərdə tutulan F-16 və F-15 qırıcılarının bir hissəsi, yanacaq dolduran və kəşfiyyat təyyarələri, bombardmançılar, pilotsuz uçuş aparatları, eləcə də bəzi dəniz qüvvələri daxildir.
Bu qərar bəzi Avropa ölkələrində narahatlıq yaradıb. Xüsusilə Rusiyadan qaynaqlanan təhlükəsizlik riskləri fonunda ABŞ Prezidenti Donald Trampın NATO-ya uzunmüddətli bağlılığı ilə bağlı suallar yenidən gündəmə gəlib.
Lakin Mark Rütte bildirib ki, Avropa ölkələri son illərdə müdafiə sahəsində daha çox məsuliyyət götürməyə başlayıblar:
“Keçmişdə bu sahədə ABŞ-dan həddindən artıq asılılıq var idi. İndi isə digər müttəfiqlər öz töhfələrini artırırlar”.
Ankara sammiti öncəsi mühüm mesajlar
NATO rəhbəri ABŞ-ın nüvə çəkindirmə siyasətinin dəyişmədiyini də xüsusi vurğulayıb. Onun sözlərinə görə, Vaşinqton alyansın nüvə təhlükəsizliyi ilə bağlı öhdəliklərinə sadiq qalır, eyni zamanda Avropa və Kanadanın ənənəvi müdafiə imkanlarını genişləndirməsi vacibdir.
Rüttenin açıqlamaları gələn ay Ankarada keçiriləcək NATO sammiti ərəfəsində səsləndirilib. Alyans üzvləri həmin toplantıda müdafiə xərclərinin artırılması və hərbi imkanların gücləndirilməsi istiqamətində əldə olunan nəticələri təqdim etməyə hazırlaşırlar.
Baş katib həmçinin ABŞ və İran arasında əldə olunan yeni razılaşmanı müsbət qiymətləndirərək bunun regional gərginliyin azalmasına kömək edə biləcəyini bildirib. O əlavə edib ki, Hörmüz boğazında gəmiçiliyin tam bərpası qlobal enerji bazarları üçün mühüm irəliləyiş olacaq.
