Azərbaycanda biznes sahibkarlarının fəaliyyətinə dair yoxlamalar bir il daha təxirə salına bilər. “Sahibkarlıq sahəsində aparılan yoxlamaların dayandırılması haqqında” qanuna dəyişiklik təklifi irəli sürülür.
Qeyd edək ki, 2015-ci il noyabrın 1-dən bəri sahibkarlıq sahəsində yoxlamalar dayandırılmışdır, lakin bu müddət ərzində bəzi istisnalar qanunun əhatə dairəsindən kənar qalıb. İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin son iclasında müzakirə olunan layihə moratoriumu 2027-ci il 1 yanvara qədər uzatmağı nəzərdə tutur.
Müsbət və mənfi tərəflər
Bu təxirin əhəmiyyəti nədir? İqtisadçı Xalid Kərimli izah edir:
“Sahibkarlıq üzərində inzibati təzyiq azalır. Onlar rahat, yoxlamaların az olduğu, yaxud da olmadığı mühitdə öz fəaliyyətlərini daha yaxşı proqnozlaşdıra bilirlər. Bizneslərinin idarə edilməsində psixoloji təzyiq də aşağı düşür. Bundan başqa, yoxlamaların azalması kölgə iqtisadiyyatının azalmasına da müsbət təsir göstərir”.
Azad İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov isə mənfi cəhətləri vurğulayır:
“Gələn şikayətlər, onların həllindəki problemlər göstərir ki, yoxlamaların məhdudlaşdırılması biznes qurumları üçün toxunulmazlıq şəraiti yaradıb. Onlar istehlakçı hüquqlarını pozan bütün mümkün imkanlardan istifadə edirlər: standartlara uyğun olmayan, təhlükəli mallar satırlar. Bu yolverilməzdir”.
Bu moratorium 2015-ci ildən başlayaraq bir neçə dəfə uzadılmışdır, məsələn, 2025-ci ilə qədər təmri edilib. İqtisadi inkişafı stimullaşdırmaq məqsədilə tətbiq olunan tədbir yalnız vergi yoxlamaları, insan sağlamlığına təhlükə yaradan hallar və dövlət təhlükəsizliyi ilə bağlı istisnaları əhatə etmir. Son layihə Milli Məclisində birinci oxunuşda müzakirə olunub və 2026-cı ilin sonuna qədər yeni müddət təsdiqlənə bilər.
