Çin lideri Şi Cinpinin gələn həftə Şimali Koreyaya səfər edəcəyi açıqlanıb. Bu, onun son yeddi ilə yaxın müddətdə Pxenyana ilk səfəri olacaq. Analitiklər hesab edirlər ki, səfər təkcə iki ölkə arasındakı münasibətlərin inkişafı baxımından deyil, həm də Çinlə Rusiya arasında Şimali Koreya üzərində təsir uğrunda rəqabətin fonunda xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Rəsmi məlumata görə, Şi Cinpin Kim Çen Inın dəvəti ilə iyunun 8-9-da Koreya Xalq Demokratik Respublikasında dövlət səfərində olacaq. Səfər Çin liderinin son aylarda Pekində ABŞ prezidenti Donald Tramp və Rusiya prezidenti Vladimir Putinlə keçirdiyi görüşlərdən sonra baş tutur.
Son illərdə Şimali Koreya ilə Rusiya arasında münasibətlər nəzərəçarpacaq dərəcədə yaxınlaşıb. Pxenyanın Ukraynadakı müharibə fonunda Moskvaya hərbi və texniki dəstək verməsi, qarşılığında isə enerji, ərzaq və digər resurslar əldə etməsi bölgədə yeni geosiyasi balans formalaşdırıb.
Pekin təsirini yenidən gücləndirməyə çalışır
Pandemiya dövründə Çin və Şimali Koreya arasında əlaqələr müəyyən qədər zəifləsə də, Pekin indi Pxenyanı yenidən öz təsir dairəsində saxlamağa çalışır. Çünki Çin uzun illərdir Şimali Koreyanın əsas iqtisadi tərəfdaşı və beynəlxalq arenada ən böyük dayağı hesab olunur.
Şi Cinpinin sonuncu Pxenyan səfəri 2019-cu ildə baş tutmuşdu. Həmin dövrdə Kim Çen In ABŞ-la nüvə danışıqlarının iflasa uğraması və beynəlxalq sanksiyaların təzyiqi ilə üz-üzə idi. İndi isə vəziyyət fərqlidir. Şimali Koreya lideri Rusiya ilə yaxın əməkdaşlıq sayəsində öz mövqelərini gücləndirib və xarici siyasətdə daha sərbəst davranmağa başlayıb.
Ekspertlərin fikrincə, Pekin bu səfər vasitəsilə həm Qərbə qarşı vahid mövqeni nümayiş etdirmək, həm də Şimali Koreyanın tam şəkildə Moskvanın təsirinə keçməsinin qarşısını almaq niyyətindədir.
Kim Çen In balans siyasətindən faydalanır
Müşahidəçilər hesab edirlər ki, Kim Çen In Çin və Rusiya arasında balans yaratmağa çalışır. Bu yanaşma ona həm iqtisadi, həm də siyasi baxımdan əlavə üstünlüklər qazandırır. Rusiya ilə yaxınlaşma Şimali Koreyanın uzun illər davam edən təcridini müəyyən qədər yumşaldıb və ölkəyə əlavə maliyyə resursları gətirib.
Bununla yanaşı, Pekin üçün Şimali Koreyanın sabit qalması strateji əhəmiyyət daşıyır. Çin rəhbərliyi sərhədləri yaxınlığında gərginliyin artmasını istəmir və Pxenyan üzərində təsir imkanlarını qorumağa çalışır.
Analitiklər bildirirlər ki, Şi Cinpinin bu səfəri təkcə ikitərəfli münasibətlərin möhkəmləndirilməsi deyil, həm də Çinin regionda əsas güc mərkəzi olaraq qalmaq niyyətinin nümayişidir. Qarşıdakı görüşlərdə iqtisadi əməkdaşlıq, təhlükəsizlik məsələləri və regional geosiyasi proseslərin əsas müzakirə mövzularından olacağı gözlənilir.
