Süd uzun illərdir sağlam qidalanmanın əsas elementlərindən biri hesab olunur. Lakin mütəxəssislər bildirir ki, bu məhsul hər kəs üçün eyni dərəcədə faydalı deyil. Problemin səbəbi isə çox vaxt südün keyfiyyəti deyil, insan orqanizminin xüsusiyyətləri ilə bağlıdır.
Dietoloqların sözlərinə görə, laktoza dözümsüzlüyü düşündüyümüzdən daha geniş yayılıb. Bu hal xəstəlik sayılmır, əksinə, bədənin təbii xüsusiyyətlərindən biridir. Südün tərkibində olan laktoza adlı şəkərin parçalanması üçün orqanizmdə laktaza fermenti lazımdır. Bu ferment kifayət qədər olmadıqda, həzm prosesində çətinlik yaranır və şişkinlik, ağırlıq hissi kimi narahatlıqlar ortaya çıxır.
Laktoza dözümsüzlüyü və orqanizmin reaksiyası
Adətən uşaqlarda laktaza fermenti kifayət qədər olur. Lakin yaş artdıqca bu fermentin səviyyəsi azala bilər. Bəzi xalqlarda isə tarixi qidalanma vərdişlərinə görə laktozanı həzm etmək qabiliyyəti daha aşağıdır.
Laktoza dözümsüzlüyünün əsas əlamətləri bunlardır:
- Qarında şişkinlik və qaz
- Ağırlıq və narahatlıq hissi
- Həzm problemləri
- Bəzən qarın ağrısı
Mütəxəssislər vurğulayır ki, laktoza dözümsüzlüyü süd məhsullarından tam imtina etmək demək deyil. Müasir bazarda laktozasız süd və süd məhsulları geniş yayılıb. Bu məhsullarda laktoza əvvəlcədən parçalandığı üçün orqanizm tərəfindən daha rahat qəbul olunur.
Bundan əlavə, qatıq, kefir kimi turş süd məhsulları da yaxşı alternativ hesab edilir. Bu qidalarda laktoza bakteriyalar tərəfindən qismən emal edildiyindən həzm daha asan baş verir.
Alternativlər və düzgün seçim
Bəzi insanlar südü az miqdarda qəbul etdikdə heç bir problem yaşamır. Bu isə hər kəsin fərdi həssaslığından asılıdır. Əsas məqam orqanizmin reaksiyasını nəzərə almaqdır.
Südə alternativ olaraq bitki mənşəli içkilər də geniş istifadə olunur. Badam, soya və ya yulaf əsaslı içkilər südü əvəz edə bilər. Lakin mütəxəssislər bu məhsulları seçərkən tərkibində əlavə kalsium olub-olmadığına diqqət yetirməyi tövsiyə edir.
Nəticə olaraq, süd faydalı məhsul olsa da, universal deyil. Hər kəs öz orqanizminə uyğun variantı seçməli və qidalanmasını buna uyğun tənzimləməlidir.
