Böyük Britaniyada alimlər ürək xəstəliklərinin diaqnostikasında yeni mərhələ vəd edən innovativ layihə üzərində çalışırlar.
Söhbət süni intellekt texnologiyası ilə təchiz olunmuş “ağıllı köynək”dən gedir. Layihəyə Londonun “Imperial College” universitetindən professor Zakari Vinnet rəhbərlik edir.
Məqsəd ənənəvi müayinələrin tez-tez aşkar edə bilmədiyi qəfil ürək ritm pozuntularını vaxtında müəyyənləşdirməkdir. Hazırkı qısa müddətli elektrokardioqram (EKQ) yoxlamaları bəzi hallarda təhlükəli dəyişiklikləri qaçıra bilir.
50 sensorlu geyim: fasiləsiz nəzarət imkanı
Yeni texnologiya köynəyin parçasına yerləşdirilmiş 50 kiçik sensor vasitəsilə işləyir. Bu sensorlar EKQ cihazının funksiyasını təqlid edərək ürək fəaliyyətini davamlı şəkildə izləyir. Ənənəvi portativ cihazlardan fərqli olaraq, burada sinəyə elektrod yapışdırmaq tələb olunmur.
İdman geyimini xatırladan materialdan hazırlanan köynək rahatlıq baxımından üstünlük təşkil edir. Onu gündəlik həyat zamanı – işdə, evdə, hətta yuxu zamanı geyinmək mümkündür. Köynək yuyula və həftələrlə təkrar istifadə oluna bilər.
Tədqiqatçılar bildirirlər ki, qısa – məsələn, 10 dəqiqəlik – ürək yoxlaması normal nəticə göstərə bilər, lakin bir həftəlik müşahidə ölümcül ritm pozuntularını üzə çıxara bilər. Bu isə tibbdə mövcud olan “zaman boşluğu” problemini göstərir: bəzi xəstəliklər saniyələr ərzində ortaya çıxır və yox olur.
Gənclər arasında risk və real hekayə
Statistik məlumatlar göstərir ki, ABŞ-da 1999-cu ildən etibarən 25–44 yaş arası böyüklər arasında qəfil ürək ölümü hallarında artım qeydə alınıb.
Layihədə iştirak edən 38 yaşlı Karli Pinq Brugada sindromu diaqnozu ilə yaşayır. O, bu araşdırmada iştirak etməklə uşaqlarının erkən diaqnostika imkanına sahib olmasını istəyir, çünki xəstəliyin genetik ötürülmə ehtimalı var.
Həkimlər qeyd edirlər ki, bəzi hallarda insan heç bir simptom hiss etmir, lakin həyat üçün təhlükəli risk daşıyır. Bu səbəbdən uzunmüddətli və fasiləsiz monitorinq həyati əhəmiyyət kəsb edir.
Hazırda “ağıllı köynək” 200 könüllü və xəstənin iştirakı ilə üç ay davam edən sınaqlardan keçir. Alqoritmlər min nəfərdən çox insanın məlumatları əsasında proqramlaşdırılır ki, qeyri-adi ritm nümunələri dəqiq ayırd edilə bilsin.
Tərtibatçılar məhsulun təxminən 5 il ərzində xəstəxanalarda və bazarda istifadəyə veriləcəyini gözləyirlər. Gələcəkdə texnologiyanın uşaqlarda və atrial fibrilasiya kimi digər ürək pozuntularının aşkarlanmasında tətbiqi planlaşdırılır.
