2026-cı ilə girən dünya yeni era deyil, əvvəlki dövrlərdə yığılan geosiyasi, iqtisadi, hərbi və sosial problemlərin davamı və yeni fazasıdır. Münaqişələr, regional toqquşmalar, strateji rəqabət və iqtisadi sıxışmalar eyni anda davam edəcək. Son illərdə beynəlxalq sistemdə normallaşan qeyri-sabitlik bu ildə də saxlanacaq və həll yolları axtarılacaq.
Cənubi Qafqazda sülh prosesi və gözləntilər
Cənubi Qafqaz 2026-da strateji əhəmiyyətini qoruyacaq. Azərbaycan-Ermənistan 2020 və 2023 qarşıdurmalarından sonra münaqişə tarixi mərhələyə keçib.
2025-ci ilin 8 avqustunda Vaşinqtonda sülh sazişi imzalanmış olsa da, proses tam yekunlaşmayıb. Sərhəd delimitasiya-demarkasiya, Ermənistan konstitusiyasında dəyişiklik, kommunikasiya və iqtisadi bağlar hələ bərpa olunmayıb.
Etimad qurma diplomatikası davam edir, yeni böyük münaqişə riski aşağıdır. Region üçün normallaşma ili ola bilər, xarici güclərin maraqları idarə oluna bilər.
Rusiya-Ukrayna müharibəsinin yeni mərhələsi
Rusiya-Ukrayna müharibəsi 2026-da qlobal gündəmin mərkəzində qalacaq. Döyüş intensivliyi dəyişsə də, qarşıdurma qlobal geosiyasətə təsir edəcək.
Avropa müdafiəsini dəyişdirən münaqişə NATO-nu gücləndirib, hərbi modernizasiya və investisiyaları artırdı. Enerji və qida tədarükçüsü ölkələr qiymət dalğalanmalarına səbəb olur.
Rusiya-Qərb eskalasiyası regionlara təsir edir. Çin, ABŞ kimi aktorlar qərarlarında bunu nəzərə alır. Müharibə hərbi toqquşmadan diplomatik-iqtisadi rəqabətə çevriləcək. Zelenskinin ABŞ-ya təqdim etdiyi 20 bəndlik sülh planı da bunu əks etdirir.
Yaxın Şərqdə risklər və qarşıdurmalar
Yaxın Şərq 2026-da ən riskli region qalacaq. İsrail-Fələstin münaqişəsi qlobal aktor maraqları ilə mürəkkəbləşir.
Diplomasiya nəticəsiz qalsa da, lokal toqquşmalar genişlənə bilər. İran nüvə proqramı, hərbi fəaliyyət və təsirlər qeyri-sabitliyi artırır. Suriya və Yəmən ətrafı problemlər, silahlı qruplar və humanitar böhranlar sabitliyi zəiflədir.
Qlobal perspektiv: Yeni proqnozlar
2026 qlobal mənzərəsi yeni müharibələrdən çox mövcudların dərinləşməsi ilə bağlıdır. Kiberhücumlar, təxribat kampaniyaları iqtisadi münaqişələr yeni elementlərdir. BMT kimi institutlar zəifləyərək regional mərkəzlər dolur. Diplomatiya güclü regional ittifaqlarla birləşəcək.
