Bakı və Abşeron üçün 2026-2035-ci illər Su Təminatı və Yağış-Tullantı Suları Modernləşdirmə Dövlət Proqramı regionun köhnə infrastrukturunu tamamilə dəyişdirəcək.
Deputat Pərvanə Vəliyeva qeyd edib ki, proqram iki mərhələli planla “ağıllı su şəbəkələri” quracaq, su itkilərini minimuma endirəcək.
Beynəlxalq təcrübəyə əsasən dəniz suyunun duzsuzlaşdırılması və tullantı sularının təkrar emalı prioritetdir. Məqsəd əhalinin fasiləsiz içməli su təminatı, subasma risklərinin aradan qaldırılması və ekoloji təhlükəsizlikdir. Rəqəmsal idarəetmə və resurs monitorinqi tətbiq olunacaq.
Qlobal və yerli kontekst
Dünyada 2,2 milyard insan su qıtlığından əziyyət çəkir, alternativ mənbələr (duzsuzlaşdırma, yağış emalı) vacibdir. Azərbaycanda Şollar, Xaçmaz, Kür kimi mənbələrdə iqlim dəyişikliyi səbəbindən məhsuldarlıq azalır.
Vəliyeva vurğulayıb: “Dəniz suyunun duzsuzlaşdırılması vasitəsilə illik 100 milyon kub/metr əlavə suyun istehsalı tükənən təbii mənbələrdən və yeraltı sulardan asılılığı azaldaraq həmin ekosistemlərin qorunmasında və su resurslarının mühafizəsində mühüm rol oynayır.
Təbii ki, Xəzərin suyunda duzluluğun az olması da prosesi asanlaşdıran amildir.” Bu su məişət və kənd təsərrüfatı suvarmasında istifadə olunacaq.
Ekoloji tədbirlər və proqnozlar
Proqram iqlim risklərini neytrallaşdıracaq, təbii mənbələri qoruyacaq. Ekoloji qiymətləndirmələr aparılacaq, texnologiyalar standartlara uyğunlaşdırılacaq. Nəticədə infrastruktur “ağıllı” sistemlərlə əvəz olunaq, iqtisadiyyat sığınacaq, əhali həyat keyfiyyəti yüksələcək. Azərbaycan COP29 çərçivəsində yaşıl initativlərə üstünlük verir.
