Çunçin Tibb Universitetinin klinikasında aparılmış tədqiqat antibiotiklərin həddindən artıq və tez-tez qəbulu qorxulu vəziyyət pozuntuları və emosional qarışıqlıqlar riskini artırdığını ortaya qoyub. Nəticələr Molecular Psychiatry jurnalında dərc olunub.
Heyvanlar üzərindəki sınaqlar göstərdiki, bağırsaq mikroflorası pozulduqda asetilxolin – emosiyaları və davranışları tənzimləyən neyromediator səviyyəsi aşağı düşür. Bu, siçanlarda kəskin narahatlıq əlamətləri yaradır.
İnsanlarda müşahidələr və mexanizmlər
Antibiotiklərlə müalicə bitirmiş 55 xəstədə narahatlıq səviyyəsi yüksək olub, asetilxolin konsentrasiyası qanda və bağırsaqda azalmışdır (AB-qəbul etməmiş 60 xəstə və 60 sağlam insanla müqayisədə). Firmikutes və Bakteroidota mikroplarının dəyişməsi, qısa zəncirli yağ turşularının azalması və lipid metabolizminin pozulması müşahidə olunub.
Bakteroides caecimuris (siçanlarda) və Bakteroides plebeius (insanlarda) kimi növlərin azalması asetilxolinlə sıx bağlıdır. Metaxolin (asetilxolin əvəzedicisi) siçanlarda narahatlığı aradan qaldırır və hipokampus mikroqliya aktivliyini basadır. Kiçik bağırsaqda asetilxolin yaradan Lactobacillus kimi mikroplar antibiotiklərə həssasdır, disbioz psixi atri riskini 2-3 dəfə artırır.
Antibiotiklər psixi sağlamlığa təsir edir, lakin bəzi hallarda (məsələn, xəstəxanada) narahatlıq riskini azalda bilər. Probiotiklər (Saccharomyces boulardii) ilə bir yerdə qəbul etməkdən çəkin, 2-3 saat fərq qoyun.
