Bu gecə, 23 yanvar axşamı, astronomiya həvəskarları nadir “üçlü qovuşma” səhnəsinin şahidi ola biləcəklər. Ay, Saturn və uzaq Neptun planetinin xüsusi düzülüşü qərb səmasında “gülən üz” formasına bənzər mənzərə yaradacaq. Hilal fazasındakı Ay sanki gülümsəyən ağız, Saturn və Neptun isə bu təbii gülümsəmənin gözləri kimi görünəcək.
Nə vaxt və harada görünəcək?
Göy cisimlərinin bu maraqlı düzülüşü gün batandan az sonra, qərb üfüqü yaxınlığında müşahidə olunacaq. Ay və Saturn hava qaralanda adi gözlə rahat seçiləcək, Neptunu görmək üçün isə optik vasitə lazım olacaq.
Müşahidə üçün əsas məqamlar:
- Ən yaxşı vaxt: günəş batdıqdan təxminən 30–90 dəqiqə sonra.
- Səmanın istiqaməti: qərb–qərb-cənub-qərb üfüqü, alçaq hündürlükdə.
- Ay: təxminən 5 günlük, təqribən 26 faiz işıqlanmış böyüyən hilal, zəif “Yerparıltısı” fonunda daha təsirli görünəcək.
- Saturn: təxminən 1,0 ulduzluq parlaqlığında, gözlə asan görünən sabit, sarımtıl nöqtə.
- Neptun: təqribən 7,9 ulduzluq parlaqlığında, yalnız durbin və ya kiçik teleskopla seçilə biləcək.
Səma cisimləri üfüqə yaxın yerləşəcəyindən, binaların və ağacların maneə yaratmadığı açıq məkanlardan müşahidə etmək daha əlverişlidir.
“Üçlü qovuşma” nədir və niyə nadirdir?
Astronomiyada “qovuşma” Yer kürəsindən baxış bucağına görə iki və ya daha çox göy cisminin səmada bir-birinə çox yaxın görünməsinə deyilir.
Üç göy cisminin eyni axşam dar bucaq altında toplanması isə “üçlü qovuşma” adlanır və tez-tez baş verən hadisə sayılmır. Bu gecə Ay, Saturn və Neptun elə düzüləcək ki, hilal Ay aşağıda əyri “təbəssüm”, planetlər isə onun yuxarısında iki “göz” təsiri yaradacaq.
Bu, məsafə baxımından real yaxınlıq deyil, sadəcə Yer üzərində müşahidə olunan optik həndəsi effekt sayılır.Hadisə həm astrofotoqraflar, həm də sadəcə təbiət və səma həvəskarları üçün yadda qalan görüntü vəd edir.
Havalar açıq olarsa, bu “kosmik gülümsəmə”ni bir çox regionlarda, o cümlədən Qafqaz və Yaxın Şərq enliklərində gün batımından sonra qısa müddət ərzində izləmək mümkün olacaq.
