Azərbaycanlı alpinist Vəfa Musayeva 8 illik arzusunu gerçəkləşdirərək dünyanın ən yüksək nöqtəsi olan Everestə (8848 m), ardınca isə Lxotsedə (8516 m) qalxmaqla bir ekspedisiyada iki səmanı fəth edən ilk azərbaycanlı qadına çevrildi. Onun bu uğuru yalnız Azərbaycanda deyil, bütün dünyada nadir hesab olunur.
Musayeva jurnalistlərlə görüşündə dedi:
“Everest daha əvvəl qalxdığım dağlara bənzəmir. Bitmək bilməyən bir yoldur. 35 gün davamlı mübarizə apardım. Fiziki hazırlıq qədər psixoloji dayanıqlıq da vacib idi.”
Ölüm zonasında həyatda qalmaq
Vəfa ən təhlükəli anın oksigen balonunun tükənməsi olduğunu bildirib:
“Zirvəyə az qalmış vəziyyətim pisləşdi. Balonu yoxladıqda, oksigenin bitmək üzrə olduğunu gördük. 10 dəqiqə yeni balonu gözlədim. Bu, qorxulu an idi, lakin bacardım.”
Everest 8000 metrdən yuxarı “ölüm zonası” sayılır – orqanizm yavaş-yavaş dayanır, temperatur -60°C-yə düşür, güclü küləklər isə insanı dərinliyə ata bilər.
Məzar olmuş zirvələr
Vəfa bildirir ki, zirvəyə qalxan zaman dağda həyatını itirən alpinistlərin cəsədləri ilə rastlaşmaq qaçılmazdır:
“Zirvəyə doğru gedərkən həyatını itirənlərin yanından keçməlisən. Bu, çox ağır mənzərədir. Davam etməyə güc tapmaq üçün iradə lazımdır.”
İkinci səma: Lxotse
Əksər alpinistlər Everestdən dərhal enir. Amma Vəfa fərqli qərar verdi – o, daha bir 8000-lik zirvəyə qalxdı:
“Palatkamda düşünürdüm: təkcə Everest yox, ikinci bir zirvə də olmalıdır. Hava şəraiti yaxşılaşanda, Lxotseni də fəth etdim və qayıtdım.”
Lxotse – dünyanın 4-cü yüksək zirvəsi – daha texniki və çətin hesab olunur.
“Bu dağda ardıcıl ipə qalxmalısan. Bədən gücü qədər ruhun gücü də vacibdir,” – deyə Vəfa əlavə edib.
Daxili sükunət və təkamül
Musayeva deyir ki, bu təcrübə yalnız fiziki yox, eyni zamanda ruhani bir səyahət idi:
“Zirvədə alnımı dağa dayayıb təşəkkür etdim. Dağlar müqəddəsdir, səni qəbul etməlidir. Mən bu inancla yaşayıram.”
Gələcəklə bağlı planlarını paylaşmasa da, Vəfa bu təcrübənin təsirlərini hələ dərk etməyə çalışdığını bildirir:
“Bu mənim üçün səyahət deyil, dəyişmənin özüdür. Hələ özümə gəlməliyəm ki, dağ mənə nə verdi, nə aldı, mən ona nə verdim?”
Təhsil, dəstək və ailə
Təhsil sahəsində çalışan Vəfa bu nailiyyətin başqaları üçün də ilham ola biləcəyini düşünür. Kapital Bankın maddi və mənəvi dəstəyi, ailəsinin isə duaları onun yoluna işıq tutub.
“Dağda olarkən ailəmlə az əlaqə saxladım, tam diqqətimi məqsədə yönəltmək üçün. Amma onların dəstəyini daim hiss etdim.”
Bu ekspedisiya ilə Vəfa Musayeva yalnız bir idman nailiyyəti qazanmadı – o, Azərbaycan tarixində iz buraxdı. O, Everestə qalxan ilk azərbaycanlı qadın və bir ekspedisiyada iki 8000-lik zirvəni fəth edən nadir alpinistlərdən biri oldu.
