Azərbaycan kosmik sahədə beynəlxalq arenada etibarlı oyunçu kimi mövqelərini möhkəmləndirir. Rəqəmsal İnkişaf və Nəqliyyat Nazirliyi yanında fəaliyyət göstərən Azərkosmosun İdarə Heyətinin sədrinin vəzifələrini icra edən Dunay Bədirxanov “Kosmosdan Gələn İmkanlar: Kosmik Müşahidəmizin Sosial-İqtisadi İnkişafa Töhfəsinin 10 İli” tədbirində bu barədə danışıb.
O qeyd edib ki, Azərbaycanın orbital mövqeyi unikal üstünlük yaradır: “Bu o deməkdir ki, Azərbaycan artıq 48 ölkədən biri olaraq özünəməxsus kosmik resurs əldə edib. Hazırda Azərbaycan istədiyi zaman 46 dərəcə Şərq uzunluğunda orbitə peyk qaldıra bilər. Xidmətlərimizdən 50-dən çox ölkə 200-dən artıq şirkət yararlanır. Bu il biz Afrika bazarında mövcudluğumuzun 10 ilini qeyd edirik”.
Bədirxanov vurğulayıb ki, peyk xidmətləri ilə paralel olaraq intellektual məhsulların ixracı da genişlənir: “2014-cü ildə orbitə buraxılan ‘Azersky’ peyki ilə biz ilk dəfə olaraq Yerin məsafədən müşahidəsi sahəsində milli imkanlara sahib olduq. O vaxtdan bəri bu peykimizin imkanları Azərbaycanın kənd təsərrüfatından tutmuş ekologiyaya, şəhərsalmadan təhlükəsizliyə qədər onlarla sahədə qərarların qəbuluna real töhfə verir. Bu illər ərzində biz təkcə peykdən şəkillər almadıq, ölkəmizin kosmosdan inkişafının xəritəsini çəkdik”. 2025-ci ilin əvvəlində Azərkosmos yeni nəsil peyklərin buraxılışını planlaşdıraraq, xidmət spektrini genişləndirir və sentyabrda “Regional Operator və Xidmət Təminatçısı” kateqoriyasında beynəlxalq mükafat qazanmışdır.
O əlavə edib ki, kosmos gənclər üçün praktik laboratoriya kimi qəbul olunur: “Ölkədə peyk müşahidəsi sahəsində elmi tədqiqatların aparılması məqsədilə ali və elmi-tədqiqat müəssislərinin iştirakı ilə ‘Yerin Məsafədən Müşahidəsi’ müsabiqəsi keçirilir. 160-dan çox elmi layihədə sadə vətəndaşlar, xüsusilə tədqiqatçılar ‘Azersky’ın təsvirlərindən istifadə ediblər. Orbitdə olduğu müddətdə ‘Azersky’ peykindən milyonlarla meqabayt həcmində ümumilikdə 80 000-dən çox peyk təsviri yüklənib. Bu peyk təsvirləri ilə geniş arxiv bazası yaratmışıq. Peykin arxiv təsvirləri ilə Yerdə baş verən dəyişikliklərin təhlili və proqnozlaşdırması, o cümlədən elmi tədqiqatlar baxımından xüsusi əhəmiyyət kəsb edir”. 2025-ci ildə keçirilən Türk Dövlətləri Kosmik Agentliklərinin illik toplantısı və Kosmik Texnologiya Konfransı kimi tədbirlər Azərbaycanın beynəlxalq əməkdaşlığını gücləndirmişdir.
