Kino sənayesində mühüm qərar qəbul olunub: Kino Sənəti və Elmləri Akademiyası “Oskar” mükafatının qaydalarını yeniləyib və süni intellektin (Şİ) əsas yaradıcı kateqoriyalarda iştirakını ciddi şəkildə məhdudlaşdırıb. Yeni qaydalara əsasən, aktyorluq və ssenari nominasiyalarında yalnız insan əməyinə üstünlük veriləcək. Bu dəyişiklik kino dünyasında geniş müzakirələrə səbəb olub.
Akademiyanın açıqlamasına görə, artıq aktyor oyunu “birbaşa insan tərəfindən icra olunmuş performans” olmalıdır. Eyni qayda ssenarilərə də şamil edilir – mətn mütləq şəkildə insan müəllif tərəfindən yazılmalıdır. Əgər bu şərtlər ödənilməzsə, film həmin kateqoriyalarda mükafata iddia edə bilməyəcək.
Şİ ilə bağlı sərhədlər necə müəyyənləşdirilib?
Yeni qaydalar süni intellektin kino istehsalında tam qadağan edilməsi demək deyil. Akademiya bildirir ki, Şİ-dən istifadə bəzi texniki sahələrdə qəbul olunur və bu, filmin ümumi qiymətləndirilməsinə birbaşa təsir göstərmir. Lakin əsas yaradıcı rol insanlara məxsus olmalıdır.
Bu çərçivədə aşağıdakı prinsiplər ön plana çıxır:
- aktyor rolları yalnız real insanlar tərəfindən ifa olunmalıdır
- ssenarilər insan müəlliflər tərəfindən yazılmalıdır
- Şİ yalnız köməkçi vasitə kimi istifadə edilə bilər
- yaradıcı qərarların mərkəzində insan faktoru dayanmalıdır
Akademiya əlavə edib ki, zərurət yarandıqda filmlərdə süni intellektin necə istifadə edildiyi barədə əlavə məlumat tələb oluna bilər. Bu isə gələcəkdə mübahisəli vəziyyətlərin yaranacağını istisna etmir.
Qərarın arxasında duran səbəblər
Bu dəyişiklik təsadüfi deyil. Son illərdə süni intellektin kino sahəsində geniş yayılması ciddi narahatlıqlara səbəb olub. Xüsusilə aktyorların rəqəmsal surətlərinin yaradılması və ssenarilərin avtomatik yazılması ilə bağlı müzakirələr intensivləşib.
Məsələn, bir sıra layihələrdə artıq süni intellekt vasitəsilə aktyor obrazlarının yenidən canlandırılması planlaşdırılır. Bundan əlavə, Hollivudda ssenaristlərin Şİ-yə qarşı etiraz aksiyaları və müəllif hüquqları ilə bağlı məhkəmə iddiaları da bu qərarın qəbuluna təsir edən əsas amillərdən sayılır.
