Yay aylarında temperaturun yüksəlməsi orqanizm üçün ciddi sınaqdır, xüsusən də uşaqlar, yaşlılar və xroniki xəstəliyi olan insanlar üçün. Ən təhlükəli vəziyyətlərdən biri — istivurma halıdır. Bu zaman bədən artıq dərəcədə qızır, su-duz balansı pozulur və insanın həyatı təhlükə altına düşə bilər.
Azərbaycan Respublikası Səhiyyə Nazirliyi 5 iyul tarixində bu vəziyyətlə bağlı xəbərdarlıq yayıb və vacib tövsiyələr təqdim edib.
İstivurma nədir və hansı əlamətlərlə müşayiət olunur?
İstivurma — günəş altında və ya isti, havasız yerdə uzun müddət qalmaq nəticəsində yaranan kəskin bədən qızmasıdır. Bu vəziyyətdə aşağıdakı simptomlar müşahidə oluna bilər:
- Şüurun qarışması, çaşqınlıq
- Ürəkbulanma, qusma
- Güclü baş ağrısı
- Tezləşmiş nəbz və nəfəsalma çətinliyi
- Dərinin qızarması, quruluğu və istiliyi
- Huşun müvəqqəti itirilməsi
- Bədən hərarətinin artması
- Əzginlik, yorğunluq
İstivurma halında nə etmək lazımdır?
Səhiyyə Nazirliyi aşağıdakı təcili yardımı tövsiyə edir:
103 xəttinə zəng edin – Operator sizi həkimlə əlaqələndirəcək və lazım olarsa, təcili yardım göndərəcək.
Yardım addımları:
- Zərərçəkəni kölgəli və sərin yerə aparın
- Soyuq, nəm dəsmallar və ya buz paketləri ilə boyun, qoltuqaltı və qasıq nahiyələrini soyudun
- Əgər huşu yerindədirsə, az-az su içirin
- Qusma halında — yan vəziyyətdə uzadın
- Nəbz, nəfəs və şüur halını izləyin — Təcili yardım gələnədək
İstivurmadan qorunma yolları
- Gün ərzində sadə su içmək dehidratasiya riskini azaldır
- Yüngül və təbii parçalardan olan geyimlər seçin
- Günün ən isti saatlarında — 11:00-dan 16:00-a qədər — çöldə olmamağa çalışın
- Evi havalandırın, gecələr pəncərələri açıq saxlayın
- Uşaqları və heyvanları bağlanan avtomobildə saxlamayın
Yay istisində özünüzü və yaxınlarınızı qoruyun. İstivurma zamanında düzgün müdaxilə həyat qurtara bilər.
