Bu gün Azərbaycanda Energetiklər Günü peşəkar bayram kimi qeyd edilir. Bu əlamətdar gün 44 il əvvəl, 1981-ci ilin 20 oktyabrında “Azərbaycan” İstilik Elektrik Stansiyasının (İES) ilk enerji blokunun Ulu Öndər Heydər Əliyevin təşəbbüsü ilə istismara verilməsi ilə bağlıdır. Bu hadisə Azərbaycanın elektroenergetika sektorunda yeni bir dövrün başlanğıcı oldu. Prezident İlham Əliyevin 2004-cü il 13 oktyabr tarixli Sərəncamı ilə bu tarix rəsmi olaraq Energetiklər Günü kimi təsis edildi və bu, ölkə rəhbərliyinin energetika sahəsində çalışanların əməyinə verdiyi yüksək qiymətin göstəricisidir.
2025-ci ildə Energetiklər Günü xüsusi əhəmiyyət kəsb edir, çünki bu il Azərbaycan BMT-nin İqlim Dəyişmələri üzrə Çərçivə Konvensiyasının 29-cu sessiyasına (COP29) ev sahibliyi edir. Bu, ölkəmizin yaşıl enerji siyasətinin beynəlxalq miqyasda tanınmasının göstəricisidir. Azərbaycan hazırda bərpaolunan enerji mənbələrinin inkişafını və yaşıl enerjinin qlobal bazarlara ixracını enerji strategiyasının əsas prioriteti kimi müəyyənləşdirib. Ölkəmiz öz enerji təhlükəsizliyini tam təmin edən nadir dövlətlərdən biridir.
Ulu Öndər Heydər Əliyev Azərbaycana rəhbərlik etdiyi bütün dövrlərdə energetika sektorunun inkişafına xüsusi diqqət ayırıb, bu sahədə fundamental layihələr həyata keçirib. Onun müəyyənləşdirdiyi strategiya Prezident İlham Əliyev tərəfindən uğurla davam etdirilir. “Azərbaycan Respublikasında kommunal xidmətlərin inkişafına dair Strateji Yol Xəritəsi” çərçivəsində enerji sisteminin modernləşdirilməsi və səmərəliliyin artırılması istiqamətində mühüm addımlar atılır. Ölkə başçısının 2019-cu il sərəncamları ilə bərpaolunan enerji layihələri sürətləndirilib, Energetika Nazirliyi yanında Bərpa Olunan Enerji Mənbələri Dövlət Agentliyinin yaradılması isə bu sahədə islahatların yeni mərhələsini başlatdı.
Hazırda Azərbaycanın elektrik enerjisi istehsal gücü 8 415,6 meqavata çatıb, bu da ötən illə müqayisədə 4% artım deməkdir (Energetika Nazirliyinin rəsmi məlumatları). Ötən il “Qaradağ” Günəş Elektrik Stansiyasının istismara verilməsi ilə bərpaolunan enerji gücü 373,6 meqavat artıb. Ümumilikdə ölkədə 22 istilik, 58 su, 9 günəş, 5 külək və 3 hibrid elektrik stansiyası fəaliyyət göstərir. Bərpaolunan enerji mənbələrinin payı ümumi istehsal gücünün 21,3%-ni təşkil edir. 2024-cü ilin 9 ayı ərzində elektrik enerjisi istehsalı 21,8 milyard kilovat-saat olub, ixrac isə 1,2 milyard kilovat-saat təşkil edib, bu da ötən illə müqayisədə əhəmiyyətli artımdır.
Energetika sahəsində əsas nailiyyətlər:
- Ötən il elektrik enerjisi istehsalı 29,3 milyard kilovat-saat, ixracı isə 3,2 milyard kilovat-saat təşkil edib.
- Enerji itkiləri 2,9% azalıb.
- Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda enerji tələbatı 100% yaşıl enerji ilə təmin edilir.
- 2027-ci ilə qədər yaşıl enerjinin payı 33%-ə çatdırılacaq.
Prezident İlham Əliyev tərəfindən 2024-cü ilin “Yaşıl dünya naminə həmrəylik ili” elan edilməsi və COP29-un Azərbaycanda keçirilməsi ölkəmizin iqlim dəyişmələrinə qarşı mübarizədə lider mövqeyini gücləndirir. “Qaradağ” GES-dən sonra “Neftçala”, “Biləsuvar” və “Abşeron-Qaradağ” stansiyalarının təməlinin qoyulması, eləcə də “Xızı-Abşeron” Külək Elektrik Stansiyasının inşasının sürətlənməsi bu siyasətin bariz nümunələridir. Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda 32 su elektrik stansiyası istismara verilib, bu da 600 milyon kilovat-saat yaşıl enerji istehsalına imkan yaradır.
Energetiklər Günü münasibətilə Prezident İlham Əliyev oktyabrın 18-də energetika sahəsində səmərəli fəaliyyət göstərən 25 işçini dövlət təltifləri ilə mükafatlandırıb. Bu, energetiklərin ölkə iqtisadiyyatına verdiyi töhfənin yüksək qiymətləndirildiyini göstərir.
