Zəngəzur dəhlizi layihəsi konkret addımlarla inkişaf edir, xüsusilə Naxçıvan Muxtar Respublikasında 188 km-lik dəmir yolu xəttinin yenidən qurulması bu prosesin əsas mərhələsidir. “Azərbaycan Dəmir Yolları” QSC ötən həftə Ermənistan sərhədindəki Ordubad rayonunun Salamməlik stansiyasında tikinti işlərinə baş verdi. Layihə yekunlaşdıqda xəttin illik yük daşıma potensialı 15 milyon ton olacaq, bu da Naxçıvanın nəqliyyat izolyasiyasını aradan qaldıraraq iqtisadi inteqrasiyanı sürətləndirəcək.
İqtisadi və sosial təsirlər
Milli Məclis deputatı Tahir Mirkişili bildirir: “Bu xətt Naxçıvanın bazarlara çıxışını genişləndirərək həm idxal, həm də ixrac əməliyyatlarında xərcləri azaldacaq, tədarük zəncirini daha sabit və proqnozlaşdırılan edəcək. Birinci vacib təsir ticarət və qiymətlər üzərində olacaq. Dəmir yolu, xüsusilə ağır və həcmli yüklərdə daşınma xərclərini aşağı salır. Bu, Naxçıvana gətirilən xammal və istehlak mallarının maya dəyərinə müsbət təsir göstərir, eyni zamanda yerli istehsalçı üçün məhsulu daha rəqabətqabiliyyətli qiymətlə bazara çıxarmağa imkan yaradır”. O əlavə edir ki, logistika xərclərinin azalması kənd təsərrüfatı və emal sənayesində yeni investisiyaları cəlb edəcək, sənaye parkları formalaşdıracaq, iş yerləri yaradacaq. Sosial cəhətdən sərnişin daşımaları əhalinin hərəkətliyini artıracaq, təhsil və səhiyyə xidmətlərinə çıxışı asanlaşdıracaq.
Nəqliyyat eksperti Rauf Ağamirzəyev qeyd edir: “Zəngəzur dəhlizi həm ‘Şimal-Cənub’, həm ‘Şərq-Qərb’, həm də ‘Cənub-Qərb’ marşrutları üzrə yük axını ötürməyə imkanlar yaradır”. Horadiz-Ağbənd xəttində tikinti işləri 67% yekunlaşmışken, Naxçıvan layihəsi Türkiyəyə yeni yük axınları yönləndirəcək, logistik mərkəzlər və istehsal nöqtələri yaranacaq. 2029-cu ilə qədər dəhliz tam işə düşərək 15 milyon ton yük daşıyacaq.
Turizm və regional inteqrasiya
Turizm sahəsi nümayəndələri dəmir yolunun bərpası ilə Naxçıvan-Türkiyə-Avropa marşrutlarının sürətlənəcəyini vurğulayır. Azərbaycan Turizm Peşəkarları Təşkilatının rəhbəri Ceyhun Aşurov bildirir: “Nəqliyyat sahəsində əlçatanlıq turistlərin, xarici qonaqların Naxçıvana səfərlərinin artmasına töhfə verəcək”. Yanvar-oktyabr aylarında Naxçıvana turist gecələmələri 71 min 463 nəfər olmuşdur, bu göstərici yeni infrastruktur sayəsində artacaq. Vergi güzəştləri və islahatlar isə regionu investisiya cəlbedici edir.
