Kvant kompüterlərinin inkişafı ilə bağlı təhlükəsizlik riskləri gündəmdə qalarkən, Colt Technology Services və Ciena gələcəyin kibertəhdidlərinə qarşı yeni texnologiyanın imkanlarını nümayiş etdiriblər. Şirkətlər Nyu-York və London arasında yüksək sürətli məlumat ötürülməsini kvant-davamlı şifrələmə ilə uğurla həyata keçiriblər.
Sınaq zamanı məlumatlar Atlantik okeanı üzərindən keçən sualtı və quru fiber-optik xətlər vasitəsilə ötürülüb. Ümumi marşrutun uzunluğu təxminən 6900 kilometr təşkil edib.
800 Gbit/s sürətlə uğurlu sınaq
Mühəndislər test zamanı Ciena-nın WaveLogic 6 Extreme platformasından istifadə ediblər. Layihənin əsas məqsədi yüksək sürətli rabitənin gələcək kvant kompüterlərinin yarada biləcəyi təhlükələrə qarşı qoruna biləcəyini nümayiş etdirmək olub.
Sınağın əsas göstəriciləri:
- Məlumat ötürmə sürəti – 800 Gbit/s
- Marşrutun ümumi uzunluğu – 6900 km
- İstifadə olunan texnologiya – kvant-davamlı şifrələmə
- Platforma – WaveLogic 6 Extreme
- Şəbəkə performansında əlavə itki qeydə alınmayıb
Mütəxəssislərin fikrincə, kibercinayətkarlar artıq bəzi şifrələnmiş məlumatları toplayaraq gələcəkdə daha güclü kvant kompüterləri vasitəsilə onları açmağa çalışa bilərlər. Sorğular göstərir ki, təşkilatların 69%-i kvant hesablamalarını mövcud şifrələmə metodları üçün real təhlükə hesab edir.
Şirkətlər yeni xidmətlərə hazırlaşır
Testin nəticələri göstərib ki, kvant-davamlı qoruma həlləri dünyanın ən yüklənmiş transatlantik məlumat magistrallarından birində sabit işləyə bilir. Buna görə də Colt yaxın vaxtlarda müştərilərinə bir neçə fərqli təhlükəsizlik modeli təqdim etməyi planlaşdırır:
- Post-kvant kriptoqrafiyası
- Kvant açarlarının paylanması (QKD)
- Hibrid təhlükəsizlik həlləri
Bu xidmətlər əsasən maliyyə sektoru, səhiyyə müəssisələri, dövlət qurumları və məlumat mərkəzləri üçün nəzərdə tutulur.
Qeyd edək ki, Colt və Ciena 2024-cü ilin noyabrında da uğurlu transatlantik sınaq həyata keçirmiş, həmin vaxt məlumatları 1,2 Tbit/s sürətlə ötürmüşdülər. Bundan əlavə, son aylarda kvant texnologiyalarına maraq daha da artıb. OQC, JPMorganChase və AMD şirkətləri Londonda kvant və hibrid hesablamaların maliyyə sektorunda tətbiqini araşdırmaq üçün yeni tədqiqat proqramına start veriblər.
