Ağcaqanad və ya digər həşəratların dişləməsi əksər hallarda qaşınma, qızartı və yüngül şişkinliklə müşayiət olunur. Belə vəziyyətdə insanların ilk reaksiyası dişlənmiş nahiyəni qaşımaq olur. Lakin mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, bu vərdiş dəridə iltihabın güclənməsinə və infeksiya riskinin artmasına səbəb ola bilər.
ABŞ Xəstəliklərə Nəzarət və Profilaktika Mərkəzinin (CDC) məlumatına görə, ağcaqanad dişlədikdən sonra orqanizm həşəratın tüpürcəyinə immun reaksiyası verir. Məhz bu səbəbdən qaşınma və şişkinlik yaranır. Dərinin davamlı qaşınması isə onun qoruyucu qatını zədələyərək bakteriyaların daxil olmasını asanlaşdıra bilər.
Araşdırma hansı nəticələri ortaya qoydu?
“University of Pittsburgh” alimlərinin siçanlar üzərində apardıqları tədqiqatda allergik kontakt dermatiti modeli araşdırılıb. Məlum olub ki, qaşıma dəridə iltihab reaksiyasını və şişkinliyi daha da artırır.
Tədqiqat müəllifləri bunu ağrı reseptorlarının aktivləşməsi, “Substance P” adlı neyropeptidin ifrazı və mast hüceyrələrinin fəaliyyətinin güclənməsi ilə əlaqələndiriblər. Bununla belə, alimlər vurğulayırlar ki, bu araşdırma insanlarda adi ağcaqanad dişləmələrini əhatə etməyib. Buna görə də nəticələri hər dişləməyə şamil etmək düzgün deyil.
Maraqlıdır ki, səthi bakterial infeksiya modeli zamanı qaşımanın Staphylococcus aureus bakteriyasına qarşı yerli immun reaksiyanı müəyyən qədər gücləndirdiyi də müşahidə olunub. Bu isə göstərir ki, qaşımanın orqanizmdə yaratdığı proseslər düşündüyümüzdən daha mürəkkəbdir.
Qaşınmanı azaltmaq üçün nə etmək lazımdır?
Həkimlər gündəlik həyatda dişlənmiş nahiyəni qaşımamağı tövsiyə edirlər. Çünki dırnaqlar dəridə mikrozədələr yaradır, bu isə sağalma müddətini uzada və infeksiya riskini artıra bilər.
Qaşınmanı azaltmaq üçün aşağıdakı üsullardan istifadə etmək olar:
- Dişlənmiş nahiyəni sabun və su ilə yumaq;
- Təxminən 10 dəqiqə ərzində dəsmala bükülmüş buz və ya soyuq kompres tətbiq etmək;
- Həkim və ya əczaçı tövsiyəsi ilə hidrokortizon tərkibli qaşınma əleyhinə krem istifadə etmək;
- Təlimata uyğun antihistamin preparat qəbul etmək;
- Gecə dərini zədələməmək üçün dırnaqları qısa saxlamaq və lazım gəldikdə nahiyəni təmiz sarğı ilə örtmək.
Uşaqlar, hamilə qadınlar, xroniki xəstəlikləri və ya allergiyası olan şəxslər hər hansı dərman vasitəsini yalnız həkim məsləhəti ilə istifadə etməlidirlər.
Təcili tibbi yardım tələb edən hallar da var. Əgər dişləmədən sonra nəfəs almaqda çətinlik, boğazda sıxılma hissi, dodaq, dil və ya üz nahiyəsində güclü şişkinlik, başgicəllənmə, sinə ağrısı və ya təkrar qusma baş verərsə, dərhal həkimə müraciət edilməlidir. Həmçinin yüksək hərarət, irinli axıntı, sürətlə yayılan qızartı, bədəndə səpgilər və ya ümumi vəziyyətin pisləşməsi də infeksiya və ya ciddi allergik reaksiyanın əlaməti ola bilər.
