ABŞ Dövlət Departamenti miqrasiya nəzarətini gücləndirmək məqsədilə 75 ölkənin vətəndaşları üçün bütün viza müraciətlərinin qəbulunu və işini müvəqqəti dayandırmağa qərar verdi. Qərar 21 yanvar 2026-cı ildən qüvvəyə minəcək və müddətsiz olacaq.
Dayandırılma səbəbləri və ölkələr siyahısı
Dayandırılma səbəbi “ictimai yük” riskidir – yəni müraciətçilərin ABŞ sosial rifah sistemindən sui-istifadə ehtimalının ciddi qiymətləndirilməsidir.
Siyahıya Rusiya, Somali, Əfqanıstan, Braziliya, İran, İraq, Misir, Nigeriya, Tailand, Yəmən daxil olmaqla 75 ölkə daxil edilib. Somali Minnesota saxtakarlıq skandalı səbəbindən xüsusi diqqət mərkəzindədir – vergi mükəlfətlərinin sui-istifadəsi ilə bağlı çoxsaylı hallar aşkarlanmışdır.
Konsulluq işçilərinə mövcud qanunvericilik çərçivəsində vizaları rədd etmək tapşırılmışdır. Qiymətləndirmədə yaş, sağlamlıq, maliyyə vəziyyəti, ingilis dili bilikləri və sosial yardım ehtiyacı nəzərə alınacaq. İstisnalar çox məhduddur və yalnız ciddi yoxlamalardan sonra mümkündür.
Rəsmi açıqlama və siyasət konteksti
Dövlət Departamenti sözçüsü Tommi Piqott vurğuladı: “Dövlət Departamenti ABŞ-nin cömərtliyyindən sui-istifadə edəcək potensial mühacirləri qadağan etmək üçün uzunmüddətli səlahiyyətindən istifadə edəcək. Bu 75 ölkədən miqrasiya prosesləri qiymətləndirmə tamamlanana qədər dayandırılacaq”.
Bu tədbir Tramp administrasiyasının miqrasiya siyasətində sərtləşməsidir. “İctimai yük” qaydası illərdir mövcuddur, lakin Trampın ilk dövrdə genişləndirilmiş, Bayden zamanı yumşalmışdı.
Yeni qayda 2019-cu il Tramp proklamasiyasına bənzəyir və sosial yardım proqramlarından sui-istifadəni bloklayır. 2022-ci ildə Bayden qaydası nağd yardım və uzunmüddətli qulluqla məhdudlaşırdı, indiyəsə genişləndirilib.
