Azərbaycanda işçilərin sosial hüquqlarının qorunması ilə bağlı mühüm yenilik təsdiqlənib. Konstitusiya Məhkəməsi əmək müqaviləsinə xitam verilərkən işçilərin bütün istifadə olunmamış məzuniyyət günlərinə görə kompensasiya almasını təmin edən əhəmiyyətli qərar qəbul edib. Bu dəyişiklik həm əsas, həm də Əmək Məcəlləsində nəzərdə tutulan əlavə məzuniyyətlərə şamil olunur.
Əlavə məzuniyyətlər üzrə qaydalar necə tətbiq ediləcək?
Millət vəkili Vüqar Bayramov məsələ ilə bağlı açıqlamasında bildirib ki, məhkəmənin qərarı Əmək Məcəlləsinin 115–117 və 118-1-ci maddələrində göstərilən bütün əlavə məzuniyyət növlərini əhatə edir. Bu maddələrdə:
- əmək şəraitinə və funksiyanın xüsusiyyətlərinə görə verilən əlavə məzuniyyətlər (maddə 115),
- uşaqlı qadınların əlavə məzuniyyətləri (maddə 117),
- pedaqoji və elmi fəaliyyətlə məşğul olan şəxslərin məzuniyyət müddətləri (maddə 118-1) öz əksini tapır.
Deputatın sözlərinə görə, işçinin hansı səbəbdən olursa-olsun tam istifadə etmədiyi əlavə və ya əsas məzuniyyət günləri varsa, işdən çıxarkən bütün bu günlərə görə kompensasiya ödəniləcək.
Bu, xüsusilə ağır və zərərli şəraitdə çalışanlar, yüksək məsuliyyət və psixoloji gərginlik tələb edən peşə sahibləri, eləcə də uşaqlı qadınlar üçün ciddi sosial təminat mexanizmi formalaşdırır.
Praktiki tətbiq: Nümunə hesablaması
Vüqar Bayramov qərarın mahiyyətini konkret nümunə ilə izah edib. Məsələn:
- İşçinin 50 gün istifadə olunmamış əlavə məzuniyyəti,
- 40 gün isə istifadə olunmamış əsas məzuniyyəti varsa,
işdən ayrıldığı gün ona ümumilikdə 90 gün üçün kompensasiya ödəniləcək.
Əgər bir günlük məzuniyyət haqqı 50 manat təşkil edirsə, həmin işçi 4 500 manat əlavə ödəniş əldə edəcək.
Millət vəkili bildirib ki, bu qərar işçilərin hüquqlarının daha güclü şəkildə müdafiəsinə, həmçinin kompensasiya mexanizmlərində mövcud olan bərabərsizliklərin aradan qaldırılmasına ciddi töhfə verəcək.
Yeni hüquqi mexanizm əmək münasibətlərində şəffaflığı artırmaqla yanaşı, işçilərin sosial təminatını da gücləndirir. Bu qərarla birlikdə Azərbaycanda işçilərin istifadə olunmamış məzuniyyət günlərinə görə tam kompensasiya alması hüquqi cəhətdən tam şəkildə təmin edilir.
