Azərbaycanda kənd təsərrüfatının inkişafı dövlət siyasətinin əsas prioritetlərindən biri olaraq qalır. Milli Məclisin İqtisadi siyasət, sənaye və sahibkarlıq komitəsinin üzvü Müşfiq Cəfərov bildirib ki, Prezident İlham Əliyevin aqrar məsələlərə həsr olunmuş müşavirədə səsləndirdiyi fikirlər və təsdiqlənən “2026–2030-cu illər üçün kənd təsərrüfatı, balıqçılıq və akvakultura məhsullarının istehsalı və emalının inkişafına dair Dövlət Proqramı” ölkənin ərzaq təhlükəsizliyinin gücləndirilməsinə və aqrar sahənin modernləşdirilməsinə xidmət edir.
Deputatın sözlərinə görə, 2004-cü ildən etibarən regionların sosial-iqtisadi inkişafı üzrə həyata keçirilən dövlət proqramları kənd təsərrüfatının inkişafı üçün mühüm zəmin yaradıb. Regionlarda qaz, elektrik, yol, su və digər infrastruktur layihələrinin icrası kənd yerlərində istehsal imkanlarını əhəmiyyətli dərəcədə genişləndirib.
Ərzaq təhlükəsizliyi və istehsal hədəfləri ön plandadır
Müşfiq Cəfərov qeyd edib ki, dünyada baş verən müharibələr, logistika zəncirlərindəki problemlər, enerji böhranı, iqlim dəyişiklikləri və urbanizasiya prosesləri ərzaq təhlükəsizliyinin əhəmiyyətini daha da artırıb. Bu səbəbdən yeni Dövlət Proqramında dayanıqlı və rəqabətqabiliyyətli aqrar modelin formalaşdırılması əsas məqsəd kimi müəyyənləşdirilib.
Proqram çərçivəsində intensiv istehsalın genişləndirilməsi, dəyər zəncirinin inkişafı, kənd təsərrüfatı xidmətlərinə çıxışın artırılması, innovasiyaların tətbiqi, su və torpaq ehtiyatlarından səmərəli istifadə, subsidiyaların təkmilləşdirilməsi və rəqəmsallaşmanın genişləndirilməsi nəzərdə tutulur.
Deputat bildirib ki, strateji məhsullar üzrə konkret hədəflər müəyyən olunub. Buğda üzrə özünütəminetmə səviyyəsinin artırılması əsas prioritetlərdən biridir. İxtisaslaşmış bölgələrdə məhsuldarlığın hər hektardan orta hesabla 50 sentnerə çatdırılması və ümumi istehsalın təxminən 20 faiz artırılması planlaşdırılır.
Pambıqçılıq sahəsində də ciddi artım gözlənilir. Hazırda ölkədə 360 min tondan çox pambıq istehsal olunur. Yeni proqram çərçivəsində məhsuldarlığın artırılması, pambıq istehsalının 17 faiz yüksəldilməsi və emal məhsullarının həcminin 4 dəfə artırılması nəzərdə tutulur. Məqsəd yalnız xammal ixracı deyil, hazır məhsul istehsalının genişləndirilməsidir.
Müasir suvarma sistemləri məhsuldarlığı artıracaq
Deputat vurğulayıb ki, su təminatı kənd təsərrüfatının inkişafında əsas amillərdən biridir. Son illərdə Taxtakörpü, Şəmkirçay, Göytəpə kimi mühüm layihələr həyata keçirilib, Qarabağ və Şərqi Zəngəzurda isə yeni su anbarları və hidrotexniki qurğular inşa olunur.
Dövlət Proqramına əsasən, müasir suvarma sistemlərinin tətbiq olunduğu ərazilərin sahəsi 130 min hektardan 300 min hektara çatdırılacaq. Damcılı və pivot tipli suvarma sistemlərinin geniş tətbiqi su itkilərini azaldacaq, məhsuldarlığı artıracaq və iqlim dəyişikliklərinin təsirini minimuma endirəcək.
Qarabağ və Şərqi Zəngəzur yeni aqrar mərkəzlərə çevrilir
Müşfiq Cəfərov bildirib ki, Qarabağ və Şərqi Zəngəzur aqrar inkişafın yeni lokomotivlərindən biri olacaq. Bu ərazilərdə “Ağıllı kənd” layihələri, aqroparklar, müasir infrastruktur və innovativ texnologiyalar əsasında yeni təsərrüfat modeli formalaşdırılır.
Üzümçülük, taxılçılıq, bağçılıq, heyvandarlıq və arıçılıq kimi ənənəvi sahələrin bərpası həm məşğulluğun artırılmasına, həm də Böyük Qayıdış proqramının iqtisadi dayaqlarının möhkəmləndirilməsinə xidmət edəcək. Eyni zamanda Cəbrayılda yaradılması planlaşdırılan “Şərqi Zəngəzur” istixana aqroparkının da regionun iqtisadi inkişafına mühüm töhfə verəcəyi gözlənilir.
Heyvandarlıq, balıqçılıq və investisiya hədəfləri
Proqram çərçivəsində heyvandarlıq və quşçuluq sahələrində də genişmiqyaslı tədbirlər nəzərdə tutulur. Yüksək məhsuldar cinslərin payının artırılması, süd istehsalının təxminən 10 faiz, mal əti istehsalının isə 20 faiz yüksəldilməsi planlaşdırılır.
Bununla yanaşı, yarımintensiv qoyunçuluq təsərrüfatlarının yaradılması, örüş və otlaq sahələrinin bərpası, yeni quşçuluq kompleksləri və müasir kəsim məntəqələrinin qurulması nəzərdə tutulur. Məqsəd quş əti və qoyun əti üzrə özünütəminetmə səviyyəsini daha da yüksəltməkdir.
Balıqçılıq və akvakultura sektorunda istehsalın 7,7 min tona çatdırılması, ixrac potensialının genişləndirilməsi, həmçinin əlavə 100 min tonluq soyuducu anbarların və 150 min tonluq müasir taxıl anbarlarının yaradılması da proqramın əsas istiqamətləri sırasındadır.
Deputatın sözlərinə görə, proqramın həyata keçirilməsi üçün dövlət tərəfindən 2 milyard manatdan, özəl sektor tərəfindən isə 3 milyard manatdan artıq investisiya yatırılması gözlənilir.
O hesab edir ki, bu təşəbbüslər kənd təsərrüfatının modernləşdirilməsinə, qeyri-neft sektorunun güclənməsinə, regionlarda rifahın yüksəlməsinə və Azərbaycanın regionun aparıcı aqrar mərkəzlərindən birinə çevrilməsinə mühüm töhfə verəcək.
