Böyük Britaniya Hörmüz boğazı vasitəsilə beynəlxalq ticarət axınını yenidən təmin etmək məqsədilə tərəfdaş ölkələrlə birlikdə xüsusi plan hazırlayır. Bu strateji marşrutda yaranmış gərginlik fonunda Londonun atdığı addımlar qlobal iqtisadiyyat üçün mühüm əhəmiyyət daşıyır.
Məlumata görə, bu məsələ Böyük Britaniyanın Baş naziri Kir Starmerin Səudiyyə Ərəbistanının vəliəhd şahzadəsi Məhəmməd bin Salmanla telefon danışığından sonra rəsmi şəkildə gündəmə gətirilib.
Danışıqdan sonra Dauninq-strit 10-un yaydığı açıqlamada qeyd olunub ki, “Böyük Britaniya hazırda tərəfdaşları ilə birlikdə bu əsas dəniz dəhlizi vasitəsilə yüklərin təhlükəsiz və fasiləsiz daşınmasını təmin edəcək plan üzərində işləyir”.
Strateji marşrut və regional risklər
Hörmüz boğazı dünya enerji və ticarət sisteminin əsas arteriyalarından biri hesab olunur. Bu marşrut vasitəsilə gündəlik milyonlarla barel neft və digər yüklər daşınır. Son hadisələr isə regionda təhlükəsizliyi ciddi şəkildə sual altına alıb.
Rəsmi məlumatda həmçinin vurğulanıb ki, Kir Starmer telefon danışığı zamanı Ər-Riyada dəstəyini açıq şəkildə ifadə edib və regional sabitliyin qorunmasının vacibliyini qeyd edib.
Gərginliyin səbəbləri
Xatırladaq ki, fevralın 28-də ABŞ və İsrail tərəfindən İrana qarşı hərbi əməliyyatlar həyata keçirilib və bir sıra şəhərlər hava zərbələrinə məruz qalıb. Buna cavab olaraq İran İsrail ərazisinə raket hücumları edib, eyni zamanda Körfəz regionundakı ABŞ hərbi bazalarına zərbələr endirib.
Bu qarşıdurma nəticəsində:
- Bir sıra ölkələr hava məkanını müvəqqəti bağlayıb
- Regionda təhlükəsizlik riski kəskin şəkildə artıb
- Ticarət və logistika zəncirlərində fasilələr yaranıb
Həmin gün İranın ali lideri Əli Xameneinin həlak olması da vəziyyəti daha da gərginləşdirib.
Hazırda beynəlxalq ictimaiyyət regionda sabitliyin bərpası və əsas nəqliyyat marşrutlarının təhlükəsizliyinin təmin olunması üçün diplomatik və praktiki addımlar üzərində işləyir.
