Oksford Universitetinin alimləri gündəlik fiziki aktivliyin xərçəngin inkişafı riskini azaltdığını sübut edən genişmiqyaslı tədqiqat aparıblar. Araşdırmanın nəticələrinə görə, müəyyən sayda addım atmaqla bəzi xərçəng növlərinin yaranma ehtimalını əhəmiyyətli dərəcədə azaltmaq mümkündür.
Tədqiqatın gedişi
Araşdırma Böyük Britaniyada 85 000-dən çox insanın iştirakı ilə aparılıb. İştirakçılar altı il ərzində hərəkət sensorlu biləkliklər (fitnes-trekerlər) taxaraq gündəlik fəaliyyətlərini qeydə alıblar. Alimlər həm addım sayını, həm də onların intensivliyini nəzərə alıblar.
Hansı nəticələr əldə olunub?
Tədqiqat göstərib ki:
- 5000 addımdan az hərəkət edən şəxslərdə xərçəngə qarşı əhəmiyyətli qoruyucu effekt müşahidə olunmayıb.
- 7000 addım – xərçəng riski 11% azalır.
- 9000 addım – risk 16% azalır.
- 9000 addımdan sonra qoruyucu təsir artsa da, bu artım artıq çox nəzərəçarpacaq olmayıb.
Alimlər qeyd ediblər ki, məşhur “gündə 10 000 addım” tövsiyəsi sağlamlıq üçün, eləcə də xərçəngin profilaktikası üçün əsaslı səbəblərə əsaslanır.
Addımın sürəti nə qədər vacibdir?
Araşdırmada həm də addımın sürəti, yəni insanın nə qədər sürətlə gəzdiyi təhlil olunub. Nəticə göstərib ki, daha sürətli addımlayanlarda xərçəng riski azalsa da, ümumi hərəkət müddəti daha vacib amildir. Başqa sözlə, necə gəzməyiniz yox, nə qədər gəzdiyiniz əsas rol oynayır.
Fiziki aktivliyin qoruyucu olduğu xərçəng növləri
Tədqiqat zamanı 13 fərqli xərçəng növü araşdırılıb:
- Yemək borusu
- Qaraciyər
- Ağciyər
- Böyrək
- Mədə
- Endometriya
- Mieloid leykoz
- Mieloma
- Yoğun bağırsaq
- Baş və boyun xərçəngi
- Düz bağırsaq
- Sidik kisəsi
- Süd vəzi
6 il ərzində iştirakçıların təxminən 3%-də bu növlərdən biri qeydə alınıb. Ən çox rast gəlinənlər kişi iştirakçılarda yoğun və düz bağırsaq, ağciyər, qadınlarda isə süd vəzi, yoğun bağırsaq, endometriya və ağciyər xərçəngi olub.
Xüsusilə aşağıdakı növlər üçün faydalı təsir sübut olunub:
- Qaraciyər
- Mədə
- Sidik kisəsi
- Ağciyər
- Endometriya
- Baş və boyun nahiyəsi
Bu nəticələr göstərir ki, hər gün bir neçə min addım atmaq təkcə ürək-damar sağlamlığı üçün yox, eyni zamanda xərçəngə qarşı qoruyucu tədbir kimi də mühüm rol oynaya bilər.
