Alimlər Süd Yolu qalaktikasının mərkəz istiqamətində, Oxatan bürcündə ulduzsuz halda hərəkət edən, Saturna bənzər kütləyə malik sərbəst planet aşkarlayıblar. Obyekt Yerdən təxminən 9,9 min işıq ili uzaqlıqda yerləşir və sərbəst dolaşan planetlərin real mövcudluğunu bir daha təsdiqləyir.
Kəşfin elmi əhəmiyyəti
Kəşf Varşava Universitetinin Rəsədxanasının direktoru Ancey Udalskinin rəhbərlik etdiyi beynəlxalq qrup tərəfindən “OGLE” (Optik Qravitasiya Linzalaması Eksperimenti) proqramı çərçivəsində qravitasiya mikrolinzalanması metodu ilə həyata keçirilib.
Yerüstü teleskoplarla yanaşı, uzaq kosmik aparatın müşahidələrinin birləşdirilməsi sayəsində obyektin kütləsi Saturnun kütləsinə yaxın – təxminən Yupiter kütləsinin 22 faizi, yəni 70 Yer kütləsi səviyyəsində ölçülüb.
Obyektin yaxınlığında 20 astronomik vahidədək məsafədə ulduz müşahidə olunmadığı üçün, tədqiqatçılar onu yüksək ehtimalla heç bir ulduza qravitasiya bağlı olmayan sərbəst planet kimi qiymətləndirirlər.
“Didərgin planetlər” barədə fərziyyələr
Müasir modellərə görə, belə sərbəst obyektlər çox vaxt protoplanetar disklərdə adi planet kimi formalaşır, sonradan isə mürəkkəb qravitasiya qarşılıqlı təsirləri nəticəsində öz ulduz sistemlərindən kənara atılır.
Alternativ yanaşmaya görə, bu cisimlərin bir qismi çox soyuq və azkütləli qəhvəyi cırtdanlar, yəni “uğursuz ulduzlar” da ola bilər. OGLE layihəsinin və oxşar sorğuların nəticələri göstərir ki, Süd Yolunda belə sərbəst planetlərin sayı bağlı planetlərin sayını bəlkə də milyonlarla üstələyə bilər.
