ABŞ prezidenti Donald Trampın Nobel Sülh Mükafatına namizədliyi dünya liderləri arasında dəstək qazanır. Keçmiş milli təhlükəsizlik müşaviri Con Bolton Trampın bu mükafatı “dünyada hər şeydən çox” istədiyini iddia edib.
Trampın sülh səyləri və dəstəkçiləri
Daylinews-az.com-un The Hill-ə istinadən verdiyi məlumata görə, Tramp beynəlxalq münaqişələrdə vasitəçilik fəaliyyətinə görə Nobel Sülh Mükafatına layiq olduğunu dəfələrlə bəyan edib. Bolton isə Trampın xarici siyasətindəki bəzi addımları tənqid etsə də, onun bu mükafatı qazanmaq arzusunun ciddi olduğunu qeyd edib.
“Tramp açıq şəkildə bildirdi ki, Nobel Sülh Mükafatını çox istəyir. Pakistan ordusunun rəhbəri Asim Munir və İsrailin baş naziri Benyamin Netanyahunun təklifi ilə onun ürəyinə yol tapmaq mümkündür,” – Bolton söyləyib.
ABŞ administrasiyası Trampın namizədliyini fəal şəkildə təşviq edir. Ağ Evin rəsmi bəyanatında prezidentə dəstək verən xarici liderlərin siyahısı dərc olunub:
- Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev
- Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyan
- Kamboca baş naziri Hun Sen
- Qabon prezidenti Bris Oliqi Nqema
- İsrail baş naziri Benyamin Netanyahu
- Pakistan hökuməti
- Ruanda xarici işlər naziri Olivye Nduhunqirehe
Trampın sülh təşəbbüsləri
Tramp öz çıxışlarında bir sıra beynəlxalq münaqişələrdə vasitəçi rolunu vurğulayıb:
- Ruanda və Konqo: Demokratik Konqo Respublikası ilə Ruanda arasında gərginliyin azalmasına kömək.
- Hindistan-Pakistan: İki ölkə arasında gərginliyin yumşaldılması.
- Serbiya-Kosovo: Münasibətlərin normallaşdırılması səyləri.
- Misir-Efiopiya: Sülhün dəstəklənməsi.
- İbrahim Sazişləri: İsrail ilə bir sıra ərəb ölkələri arasında münasibətlərin normallaşdırılması.
Bununla yanaşı, Trampın Ukrayna-Rusiya münaqişəsində barışıq səyləri hələlik nəticə verməyib.
Azərbaycanın rolu
Vaşinqtonda keçirilən üçtərəfli görüş zamanı Azərbaycan prezidenti İlham Əliyev Trampın namizədliyini dəstəkləyərək Ermənistan baş naziri Nikol Paşinyanla birlikdə Nobel Komitəsinə müraciət etməyi təklif edib: “Donald Tramp buna layiqdir. O, qısa müddətdə uzunmüddətli danışıqlar prosesini başa çatdıra bildi. Biz Ermənistan baş naziri ilə birgə Nobel Komitəsinə məktub yaza bilərik,” – Əliyev bəyan edib.
Nobel Sülh Mükafatının əhəmiyyəti
Nobel Sülh Mükafatı Alfred Nobel tərəfindən təsis edilmiş beş mükafatdan biridir və Norveçin Oslo şəhərində təqdim olunur. Mükafatın dəyəri Nobel Fondunun investisiya gəlirlərindən asılı olaraq dəyişir, lakin orta hesabla 100 milyon İsveç kronu (təxminən 1 milyon ABŞ dolları) təşkil edir. 2025-ci ildə mükafata 338 namizəd iddialıdır.
