Çin Çexiya prezidenti Petr Pavelin Hindistanda Dalay Lama ilə görüşünə etiraz olaraq onunla bütün əlaqələri kəsib. Bu, iki ölkə arasında gərginliyi daha da artırıb.
Daylinews-az.com-un ČTK-ya istinadən verdiyi məlumata görə, Çin Xarici İşlər Nazirliyinin sözçüsü Lin Jian 12 avqust tarixində keçirilən brifinqdə bəyan edib ki, Pekin Çexiya prezidenti Petr Pavel ilə hər hansı təmasdan imtina edir. Buna səbəb Pavelin Hindistanda sürgündə olan Tiblətin mənəvi lideri 14-cü Dalay Lama ilə görüşməsi olub. “Pavelin Dalay Lama ilə görüşü provokasiyadır və Çexiyanın Çin qarşısında götürdüyü siyasi öhdəlikləri ciddi şəkildə pozur. Bu addım Çinin suverenliyinə və ərazi bütövlüyünə zərər vurur,” – Lin Jian vurğulayıb.
Pekin Çexiyaya rəsmi etiraz bildirib və prezident Pavel ilə bütün əlaqələri dayandırıb.
Çexiyanın cavabı
Çexiya prezidentinin kanselyariyasından verilən açıqlamada görüşün tamamilə şəxsi xarakter daşıdığı və rəsmi statusu olmadığı bildirilib: “Petr Pavelin Dalay Lama ilə görüşü şəxsi xarakterli olub və rəsmi təmsilçilik məqsədi daşımır,” – kanselyariya qeyd edib.
Bu bəyanat Pekinin reaksiyasını yumşaltmağa çalışsa da, Çin tərəfi mövqeyində qəti olaraq qalır.
Dalay Lama 1959-cu ildə Tibetin uğursuz üsyanından sonra Hindistana sığınıb və burada sürgündə olan Tiblət hökumətini təsis edib. Çin bu hökuməti tanımır və Dalay Lamaya separatçı kimi baxır. Dalay Lama isə öz məqsədinin Tiblətə daha çox muxtariyyət qazandırmaq və Tiblət mədəniyyəti ilə dinini qorumaq olduğunu dəfələrlə vurğulayıb.
Əvvəlki gərginliklər
Bu hadisə Çin və Çexiya arasında ilk diplomatik qalmaqal deyil:
- 2023-cü ilin yanvarında Pekin Petr Pavelin Tayvan prezidenti Tsai İnvenlə telefon danışığından narazılıq bildirmişdi.
- Çin Tayvan və Tiblət məsələlərini öz ərazi bütövlüyünə təhdid kimi qiymətləndirir və bu mövzulara həssas yanaşır.
İki ölkə arasında gərginlik
Pavelin Dalay Lama ilə görüşü Çin-Çexiya münasibətlərindəki gərginliyi daha da dərinləşdirib. Ekspertlər bu hadisənin iqtisadi və siyasi əlaqələrə təsir edə biləcəyini qeyd edir, çünki Çin Çexiyanın bu cür addımlarını öz suverenliyinə müdaxilə kimi qəbul edir.
