Alimlər hipertoniyanın (yüksək qan təzyiqinin) gizli mexanizmini taparaq bej yağı (qəhvəyi yağ toxumasının insanlarda ekvivalenti) çatışmazlığının damar sərtləşməsinə və təzyiq artımına səbəb olduğunu müəyyənləşdirdilər.
Siçanlarda aparılmış təcrübələr göstərib ki, bej yağı damar ətrafındakı hüceyrələrdə QSOX1 fermentinin istehsalını basdırır.
Mexanizm və təcrübələr
Bej yaqından məhrum siçanlarda damar ətrafı yağ hüceyrələri QSOX1 fermentini həddindən artıq ifraz edir. Bu ferment fibroz yaradan genləri aktivləşdirərək damarları sərtləşdirir, elastikliyi azaldır və ürəyi daha çox işə salır. Nəticədə qan təzyiqi kəskin qalxır.
Tədqiqatçılar PRDM16 geninin itirilməsi ilə bej yağı itən siçanları öyrənərək QSOX1-in rolunu təsdiqləyiblər – həmçinin Qsox1 genini silinən siçanlarda fibroz və təzyiq normallaşıb.
İnsanlarda oxşar proseslər PRDM16 mutasiyaları olanlarda müşahidə olunur. Tədqiqat Science jurnalında çap olunub və Rockeffeller Universitetində Mascha Koenen, Paul Cohen kimi alimlərin iştirakı ilə aparılıb. Hipertoniya qlobal olaraq 1,28 milyard insanı təsir edir, bej yağı aktivləşdiricilər (məsələn, soyuq mənfəəti) potensial müalicə yoludur.
Gələcək perspektivlər
QSOX1-i bloklamaq damar funksiyasını bərpa edə bilər, xüsusilə termogen yağı az olanlarda. Tədqiqat hipertoniyanın qarşısının alınması üçün yeni dərman hədəfləri təklif edir – milyonlarla insana təsir edən xəstəliyin müalicəsində inqilab yarada bilər.
