Rəqəmsal texnologiyalar gündəlik həyatı asanlaşdırsa da, uşaqların və yeniyetmələrin sosial davranışlarına təsiri getdikcə daha çox narahatlıq doğurur. Smartfon, planşet və digər elektron cihazlardan uzun müddət istifadə edən azyaşlılar real ünsiyyətdən uzaqlaşır, vaxtlarının böyük hissəsini virtual məkanda keçirirlər. Mütəxəssislər hesab edirlər ki, bu tendensiya gələcəkdə həm psixoloji, həm də sosial problemlərin yaranmasına səbəb ola bilər.
Bir zamanlar həyətlərdə dostları ilə oyun oynayan uşaqların yerini indi saatlarla telefon ekranına baxan yeniyetmələr tutur. Psixoloqlar bildirirlər ki, sosial şəbəkələrdən həddindən artıq istifadə ünsiyyət bacarıqlarının zəifləməsi, emosional tənhalıq hissinin artması və sosiallaşma problemləri ilə nəticələnə bilər. Virtual münasibətlər canlı ünsiyyəti əvəz etdikdə bunun təsiri yalnız uşaqlıq dövrü ilə məhdudlaşmır, insanın gələcək həyatına da təsir göstərir.
Azərbaycanda və dünyada yeni yanaşmalar müzakirə olunur
Bu problem artıq təkcə ailələri deyil, dövlət qurumlarını da narahat edir. Azərbaycanda uşaqların sosial şəbəkələrdən istifadəsinə dair yaş məhdudiyyətlərinin tətbiqi ilə bağlı qanunvericilik təşəbbüsləri müzakirə olunur. Layihəyə əsasən, 16 yaşdan kiçik şəxslərin sosial şəbəkələrdə hesab açmasına məhdudiyyət qoyulması, 16–18 yaş arası istifadəçilər üçün isə valideyn razılığı və əlavə təhlükəsizlik mexanizmlərinin tətbiqi nəzərdə tutulur.
Beynəlxalq təşkilatlar da valideyn nəzarətinin və rəqəmsal savadlılığın artırılmasının vacibliyini vurğulayırlar. UNESCO hesab edir ki, təkcə qadağalar kifayət deyil, uşaqlara internetdən təhlükəsiz istifadə vərdişlərinin aşılanması və valideynlərin bu prosesdə fəal iştirakı daha səmərəli nəticə verə bilər.
Məhz bu məqsədlə valideynlərin övladlarına rahat şəkildə izlədə biləcəyi maarifləndirici videomaterial hazırlanıb. Videoda sosial şəbəkələrdən həddindən artıq istifadənin yaratdığı risklər, ekran vaxtının düzgün tənzimlənməsi və uşaqların real həyata daha fəal inteqrasiyası ilə bağlı vacib mesajlar yer alır.
