Milli Məclis İnzibati Xətalar Məcəlləsinə təklif olunan geniş dəyişikliklər paketini ilk oxunuşda qəbul edib. Layihə kibertəhlükəsizlik sahəsində məsuliyyət tədbirlərinin sərtləşdirilməsini, toxumçuluq üzrə yeni inzibati məsuliyyətlərin müəyyənləşdirilməsini və xarici valyuta vəsaitlərinin ölkəyə qaytarılması ilə bağlı cərimələrin yenilənməsini nəzərdə tutur. Təklif olunan dəyişikliklər informasiya təhlükəsizliyi və iqtisadi nəzarət mexanizmlərinin gücləndirilməsi məqsədi daşıyır.
Kibertəhlükəsizlik sahəsində hansı dəyişikliklər təklif olunur?
Layihəyə əsasən, kompüter insidentlərinə qarşı mübarizə mərkəzləri (CERT), təhlükəsizlik əməliyyatları mərkəzləri (SOC), informasiya infrastrukturu subyektləri, internet informasiya ehtiyatlarının sahibləri, internet və host provayderləri kibertəhlükəsizlik tələblərinə əməl etmədikdə inzibati məsuliyyət daşıyacaqlar.
Cəriməyə səbəb olacaq əsas pozuntular bunlardır:
- səlahiyyətli dövlət orqanının göstərişlərinin yerinə yetirilməməsi
- kibertəhdidlər, kiberhücumlar və kiberinsidentlər barədə məlumatların dərhal təqdim edilməməsi
- dövlət orqanlarının sorğularının müəyyən edilmiş müddətdə cavablandırılmaması
- real vaxt rejimində kiberinsidentlərin monitorinqinin və ilkin texniki cavab tədbirlərinin həyata keçirilməməsi
- informasiya infrastrukturu üçün müəyyən edilmiş ümumi və xüsusi kibertəhlükəsizlik tələblərinin pozulması
- rəqəmsal araşdırmaların aparılmasına şərait yaradılmaması və ya əldə edilən məlumatların dəyişdirilməsi, silinməsi və saxtalaşdırılması
Bu hallarda:
- vəzifəli şəxslər 500 manatdan 1 000 manatadək
- hüquqi şəxslər 1 000 manatdan 2 000 manatadək cərimələnəcəklər
Bundan əlavə, dövlət reyestrinə daxil edilmədən CERT və ya SOC kimi fəaliyyət göstərənlər üçün də ayrıca sanksiyalar nəzərdə tutulur:
- vəzifəli şəxslər – 1 000–1 500 manat
- hüquqi şəxslər – 1 500–2 500 manat məbləğində cərimə olunacaqlar
Toxumçuluq və valyuta əməliyyatları üzrə yeniliklər
Dəyişikliklər toxumçuluq sahəsində də inzibati məsuliyyətin əhatə dairəsini genişləndirir. Cərimələr aşağıdakı hallarda tətbiq ediləcək:
- normativ tələblərə cavab verməyən toxumların istehsalı, emalı, saxlanması, daşınması, idxalı, ixracı və satışı
- müvafiq dövlət informasiya sistemində qeydiyyata alınmadan toxumçuluq fəaliyyəti ilə məşğul olunması
- toxum qablaşdırmalarında və müşayiətedici sənədlərdə sort, mənşə və keyfiyyət barədə yanlış məlumatların göstərilməsi
- dövlət informasiya sisteminə bilərəkdən yanlış və ya təhrif olunmuş məlumatların daxil edilməsi
Bu pozuntulara görə:
- fiziki şəxslər 100–150 manat
- vəzifəli şəxslər 300–500 manat
- hüquqi şəxslər 1 000–1 500 manat məbləğində cərimə ediləcəklər
Layihədə xarici iqtisadi fəaliyyət nəticəsində əldə olunan valyuta vəsaitlərinin ölkəyə qaytarılması qaydaları da dəyişdirilir. Yeni redaksiyaya əsasən:
- “az miqdarda” ifadəsi qanundan çıxarılır
- vəzifəli şəxslər üçün cərimə valyuta məbləğinin 10–20 faizi
- hüquqi şəxslər üçün isə 20–30 faizi həcmində müəyyən edilir
Eyni zamanda, barəsində inzibati icraat aparılan şəxs məhkəmə və ya digər səlahiyyətli orqan qərar qəbul etməzdən əvvəl xaricdə qalan valyuta vəsaitlərini ölkəyə qaytararsa, inzibati məsuliyyətdən azad olunacaq.
Müzakirələrdən sonra qanun layihəsi səsverməyə çıxarılıb və Milli Məclis tərəfindən ilk oxunuşda qəbul edilib. Sənəd növbəti oxunuşlarda yenidən müzakirə olunacaq.
