Böyük Britaniyanın Baş naziri Kir Starmer və Fransa Prezidenti Emmanuel Makron 17 aprel tarixində dünya liderlərinin iştirakı ilə geniş sammit keçirməyə hazırlaşır. Görüşün əsas məqsədi Hörmüz boğazında təhlükəsiz gəmiçiliyin bərpası və beynəlxalq nəqliyyat marşrutlarının qorunmasıdır.
Paris şəhərində keçiriləcək toplantıya təxminən 40 ölkənin qatılması gözlənilir. Liderlər “Strait of Hormuz Maritime Freedom of Navigation Initiative” adlı yeni təşəbbüs çərçivəsində birgə fəaliyyət mexanizmlərini müzakirə edəcəklər.
Planın əsas istiqamətləri:
- regionda kövrək atəşkəsin qorunması
- enerji daşımalarının fasiləsizliyi
- qlobal iqtisadi risklərin azaldılması
Beynəlxalq missiya və hədəflər
London və Paris təşəbbüsdə liderlik etməyi planlaşdırır. Müzakirələrdə gəmiçilik təhlükəsizliyi, blokadada qalan gəmilərin ekipajlarına yardım və tranzitin bərpası üçün hazırlıq məsələləri əsas yer tutur.
Britaniya hökuməti bildirib ki, planlaşdırılan missiya “tamamilə müdafiə xarakterli” olacaq. Əsas məqsəd dəniz yollarının təhlükəsizliyini təmin etmək və mina təmizləmə işlərinə dəstək verməkdir.
Starmer və Makron Hörmüz boğazının “şərtsiz və dərhal” açılmasının vacibliyini vurğulayıblar.
Hazırkı mərhələdə təşəbbüsə ABŞ və İranın daxil edilməsi planlaşdırılmır. Lakin diplomatik mənbələr bildirir ki, real nəticə üçün gələcəkdə hər iki tərəflə koordinasiya qaçılmaz ola bilər.
Hörmüz boğazı dünya neft ixracının təxminən beşdə birinin keçdiyi strateji marşrut hesab olunur. Regionda gərginlik bu dəhlizin fəaliyyətinə təsir göstərərək qlobal enerji bazarında qeyri-müəyyənliyi artırır.
