Süni intellektin sürətli inkişafı əmək bazarında ciddi dəyişikliklərə səbəb olur. Xüsusilə gənc mütəxəssislər üçün bu proses həm yeni imkanlar, həm də risklər yaradır. Massaçusets Texnologiya İnstitutunun (MIT) tədqiqatçısı Endryu Makafi işəgötürənləri bu dəyişikliklərin uzunmüddətli təsirləri barədə düşünməyə çağırır.
Onun fikrincə, şirkətlər qısa müddətli qənaət əldə etmək üçün başlanğıc səviyyəli iş yerlərini süni intellektlə əvəz etdikdə, əslində gələcək kadr bazasını zəiflətmiş olurlar. Bu barədə o, Harvard Business Review platformasında dərc olunan yazısında danışıb.
Karyera pilləsinin ilk mərhələsi yox olur
Makafi vurğulayır ki, şirkətlərdə giriş səviyyəli vəzifələr təkcə iş funksiyası daşımır, eyni zamanda öyrənmə mərhələsi rolunu oynayır. Gənc əməkdaşlar bu mərhələdə təcrübəli mütəxəssislərlə birlikdə çalışaraq əsas bacarıqları mənimsəyir və karyerada irəliləmək üçün baza formalaşdırırlar.
Onun sözlərinə görə, bu mərhələnin avtomatlaşdırılması ciddi nəticələrə gətirib çıxara bilər:
- gənclər ilk iş imkanından məhrum olur
- təcrübə və biliklərin nəsillər arasında ötürülməsi zəifləyir
- 5-10 ildən sonra şirkətlər orta və yüksək vəzifələr üçün uyğun namizəd tapa bilməyəcək
Beləliklə, qısa müddətli texnoloji qazanc uzunmüddətli kadr çatışmazlığı ilə əvəz oluna bilər.
Texnologiya sahəsində yeni risk: istedad itkisi
Mütəxəssis qeyd edir ki, bu proses təkcə iş yerlərinin azalması ilə məhdudlaşmır. Eyni zamanda şirkətlər ən aktiv və texnologiyaya uyğunlaşan istifadəçiləri itirmək riski ilə üzləşir.
Z nəsli süni intellekt texnologiyalarından ən çox istifadə edən qrup hesab olunur. Onlar çox vaxt “power user” kimi çıxış edir, yəni yeni alətlərin tətbiqində və inkişafında mühüm rol oynayırlar. Bu baxımdan gənclərin işə qəbulunun azalması şirkətlərin innovasiya potensialını zəiflədə bilər.
Bu fonda iş yerlərində süni intellektdən istifadə artıq ayrıca tendensiya kimi önə çıxır. Işçilərin süni intellektdən istifadəsi mövzusu da göstərir ki, şirkətlərdə bu texnologiya gündəlik proseslərin bir hissəsinə çevrilir və onu yaxşı mənimsəyən gənc kadrların rolu daha da artır.
Makafi hesab edir ki, paradoksal olaraq, gənclərin işə götürülməsinin azalması rəqəmsal transformasiyanı sürətləndirmək əvəzinə, onu ləngidə bilər.
Gənclər arasında narahatlıq artır
Məlumatlara görə, başlanğıc səviyyəli vakansiyaların sayı pandemiyadan əvvəlki dövrlə müqayisədə azalmağa davam edir. Handshake platformasının statistikası bunu açıq şəkildə göstərir.
Digər tərəfdən, Monster tərəfindən aparılan sorğuya əsasən, 2026-cı ilin məzunlarının 89 faizi süni intellektin inkişafı səbəbindən işsiz qalmaqdan ehtiyat edir. Bu isə əmək bazarında psixoloji gərginliyin artdığını göstərir.
Bununla yanaşı, texnologiya sektorunda fərqli yanaşma müşahidə olunur. Bəzi şirkətlər əksinə, gənc mütəxəssisləri daha aktiv şəkildə işə cəlb edir. Məqsəd süni intellekt sahəsində bilik və bacarıqları komandalar daxilində erkən mərhələdən formalaşdırmaqdır.
Balanslı yanaşma daha effektivdir
Ekspertlər hesab edir ki, ən uğurlu strategiya insanları tam şəkildə alqoritmlərlə əvəz etmək deyil. Əksinə, süni intellekti köməkçi alət kimi istifadə edərək biznes proseslərini genişləndirmək və eyni zamanda kadr ehtiyatını qorumaq daha doğru yanaşmadır.
Bu yanaşma həm texnoloji inkişafı təmin edir, həm də gələcək üçün peşəkar kadrların hazırlanmasına şərait yaradır. Əks halda, bugünkü qənaət sabah ciddi kadr böhranına çevrilə bilər.
