Restoran və kafelərdə əvvəllər könüllü verilən çaypulu son illər bir çox yerlərdə “masa haqqı”, “xidmət haqqı” kimi adlarla hesab-fakturalara məcburi şəkildə əlavə olunur. Bakıda və kurort zonalarında xüsusilə turistlərin gediş-gəlişinin çox olduğu məkanlarda 10–15, bəzən isə 20 faizə çatan əlavə ödənişlər şikayətlərin artmasına səbəb olur.
Azərbaycan İstehlakçılar Birliyinin sədri Eyyub Hüseynov bildirir ki, bu praktika istehlakçılar, o cümlədən ölkəyə gələn turistlər arasında ciddi narazılıq yaradır. Onun sözlərinə görə, bəzi hallarda müştəridən əvvəlcədən xəbərdarlıq edilmədən, menyuda aydın qeyd olunmadan 15 faizədək “servis haqqı” tutulur və bu, hesab bağlanarkən xoşagəlməz “sürpriz” kimi ortaya çıxır. Hüseynov hesab edir ki, belə məcburi ödəniş istehlakçı hüquqlarının pozulması kimi qiymətləndirilməlidir.
Ekspert xatırladır ki, çaypulu prinsipi bütün dünyada könüllülük əsasında qurulub: xidmət keyfiyyətindən razı qalan müştəri özü istədiyi məbləği ofisianta verir, bu isə adətən çekdə ayrıca bənd kimi göstərilmir. Azərbaycanda isə çox zaman “xidmət haqqı” birbaşa kassa çekinə daxil edilir və müştəri həmin məbləği ödəməyə faktiki məcbur olur. Hüseynovun fikrincə, ən azı bu məbləğ əvvəlcədən, aydın şəkildə menyuda və qiymət lövhələrində göstərilməli, istehlakçı seçim hüququndan məhrum edilməməlidir.
Qonşu Türkiyədə isə hökumət yeni qaydalarla restoran və kafelərdə məcburi servis və masa haqqını tamamilə qadağan etməyə hazırlaşır; müştərilər yalnız sifariş etdikləri yemək-içki üçün ödəniş edir, bəxşiş isə yenə könüllü olaraq qalır. Bu fondda yerli ekspertlər hesab edirlər ki, Azərbaycanda da qanunvericiliyin dəqiqləşdirilməsi və nəzarətin gücləndirilməsi həm istehlakçı məmnunluğunu, həm də turizm imicini qorumaq baxımından vacibdir.
