Azərbaycanda iyul ayından etibarən qadınlar və kişilər üçün ümumi pensiya yaşı eyni səviyyəyə – 65 yaşa çatdırılıb. Bununla belə, qanunvericilik müəyyən kateqoriyadan olan vətəndaşlara daha erkən yaşda əmək pensiyasına çıxmaq imkanı yaradır. Bu hüquqlar “Əmək pensiyaları haqqında” Qanunun 8 və 9-cu maddələrində əksini tapıb.
Millət vəkili Vüqar Bayramov bildirib ki, güzəştli pensiya hüququ yalnız çoxuşaqlı ailələrə deyil, müxtəlif peşə sahələrində çalışan və xüsusi statusa malik şəxslərə də şamil edilir. Deputatın sözlərinə görə, gələcək pensiya islahatlarında daha çox vətəndaşın erkən pensiya hüququ əldə etməsi ilə bağlı təkliflər də hazırlanıb.
Kimlər 60 yaşında və ya daha tez pensiyaya çıxa bilər?
Qanunvericiliyə əsasən, aşağıdakı şəxslər güzəştli şərtlərlə yaşa görə əmək pensiyası almaq hüququna malikdirlər:
- Beş və daha çox uşağı olan, yaxud əlilliyi olan uşağı böyüdən qadınlar və kişilər (uşaqların 8 yaşınadək sağ olması şərti ilə) – pensiya yaşı 5 il azaldılır.
- Yeraltı, xüsusilə zərərli və ağır əmək şəraitində çalışan kişilər (ən azı 12 il 6 ay), qadınlar (ən azı 10 il) – pensiya yaşı 5 il azaldılır.
- Hipovizqanizm xəstəliyindən əziyyət çəkən şəxslər (liliputlar) və fizioloji mütənasibliyi pozulmuş cırtdanboy şəxslər – azı 5 il sığorta stajı olduqda pensiya yaşı 20 il azaldılır.
- Mülki aviasiyanın uçuş və uçuş-sınaq heyətində çalışanlar – müvafiq staj olduqda pensiya yaşı 15 il azaldılır.
- Hərbi qulluqçular, prokurorluq və ədliyyə orqanlarında çalışan şəxslər isə qanunvericilikdə nəzərdə tutulan qulluq müddətini başa vurduqdan sonra erkən pensiya hüququ əldə edə bilirlər.
Pensiya islahatları ilə bağlı yeni təkliflər
Vüqar Bayramov qeyd edib ki, gələcəkdə pensiya sistemində yalnız yaş və sığorta stajı deyil, həm də iş şəraiti və digər keyfiyyət göstəricilərinin nəzərə alınması vacibdir. Onun fikrincə, bu yanaşma xüsusilə ağır və məsuliyyətli sahələrdə çalışan şəxslərin daha erkən pensiyaya çıxmasına imkan yarada bilər.
Hazırda qüvvədə olan qanun erkən pensiya hüququnun hansı hallarda tətbiq olunduğunu dəqiq müəyyənləşdirir və vətəndaşlar bu hüquqdan yalnız qanunla nəzərdə tutulan şərtləri yerinə yetirdikdə yararlana bilərlər.
