ABŞ administrasiyası Hörmüz boğazında İranla qarşıdurmanın qısa müddətdə başa çatmayacağını istisna etmir. Axios nəşrinin ABŞ rəsmilərinə istinadən yaydığı məlumata görə, Vaşinqton bir neçə gün, hətta həftələrlə davam edə biləcək qarşılıqlı hərbi zərbələr ssenarisinə hazırlaşır. Hazırkı qiymətləndirmələrə əsasən, münaqişənin gedişi əsasən Tehranın növbəti addımlarından asılı olacaq.
Məlumata görə, Ağ Ev xüsusilə Hörmüz boğazından keçən kommersiya gəmiləri və neft tankerlərinə qarşı mümkün yeni hücumları əsas risk amillərindən biri hesab edir. ABŞ tərəfi bölgədə eskalasiyanı idarə etmək üçün kifayət qədər hərbi imkanlara malik olduğunu düşünür.
Eyni zamanda, son günlər yüzlərlə gəminin boğazdan problemsiz keçməsi fonunda qlobal neft bazarında kəskin qiymət sıçrayışı ehtimalının əvvəlki dövrlə müqayisədə azaldığı qeyd olunur.
Gərginliyin arxasında hansı səbəblər dayanır?
Axios yazır ki, Vaşinqtondakı qiymətləndirmələrə əsasən, İran rəhbərliyində ABŞ ilə imzalanmış qarşılıqlı anlaşma memorandumunun nəticələrindən narazı qalan qruplar var.
Məlumata görə, Tehran gözlədiyi iqtisadi güzəştləri, o cümlədən neft ixracının tam bərpasını və dondurulmuş maliyyə aktivlərinə çıxış imkanını əldə etmədiyi üçün daxildə narazılıq artıb. Bu vəziyyət radikal dairələrin yenidən hərbi təzyiqləri artırmasına və Hörmüz boğazında gərginliyi yüksəltməsinə səbəb ola bilər.
Son günlər ABŞ qüvvələri Hörmüz boğazında tankerlərə edilən hücumlara cavab olaraq İran ərazisində bir sıra hərbi hədəflərə zərbələr endirib. İran isə buna cavab olaraq Körfəz bölgəsində yerləşən ABŞ hərbi bazalarını raket və pilotsuz uçuş aparatları ilə hədəfə alıb. ABŞ Prezidenti Donald Tramp da daha əvvəl İranla əldə olunmuş müvəqqəti razılaşmanın artıq qüvvədə olmadığını bəyan edib və hərbi əməliyyatların davam edə biləcəyini bildirib.
Hazırkı vəziyyətdə diplomatik təmaslar faktiki olaraq dayanıb və regionda hadisələrin inkişafı böyük ölçüdə İranın Hörmüz boğazındakı fəaliyyətindən, eləcə də ABŞ-ın buna verəcəyi cavab addımlarından asılı olacaq. Analitiklər qarşıdurmanın enerji bazarları və beynəlxalq dəniz daşımalarına təsirini diqqətlə izləyirlər.
